Nieuw Ensemble

Calliope Tsoupaki, Lucas Passie

cd klassiek ****

Het lijdensverhaal van Christus is door componisten van alle tijden op muziek gezet. Het beroemdst zijn de Passionen van J.S. Bach. Ook in onze tijd voegen religieuze componisten nog geregeld passies aan het repertoire toe. De Lucas Passie (2008) van componiste Calliope Tsoupaki (geb. 1963) is een voorbeeld dat enerzijds van dichtbij komt, want Tsoupaki woont en werkt al decennia in Nederland. Anderzijds klinkt hij voor de Nederlandse luisteraar ook exotisch. Naast de Nederlandse tenor Marcel Beekman heeft de Byzantijnse voorzanger Ioannis Arvanitis namelijk een leidende rol. En het Nieuw Ensemble werd aangevuld met de Griekse ney (fluit), kemençe (een strijkinstrument) en qanun (citer). De muziek breidt bovendien de westerse tonaliteit uit met rijkgeschakeerde, meer oosters getinte toonladders.

Tijdens het Holland Festival van 2008 kreeg het werk zijn eerste en vooralsnog enige uitvoering, waarvan deze cd een live-opname presenteert. De sterke kanten (de schitterend zingende Beekman, het betoverend spelende Nieuw Ensemble onder leiding van Ed Spanjaard) zijn goed te horen, de mindere kanten (bijvoorbeeld onzekerheid bij het Griekse zangtrio) zijn deels weggemoffeld door een volledig deel (‘Threnos’, klaagzang) weg te laten.

Wie het Griekse alfabet enigszins begrijpt, kan de tekst – die parallel in het Engels is afgedrukt – meelezen. Bij de hernieuwde kennismaking valt nog beter op hoe prachtig Tsoupaki leed en volharding verklankt in een overdonderend emotionele, maar tegelijkertijd intiem klaaglijke compositie.

Jochem Valkenburg