King Lear ziet zijn rijk verschrompelen

Alle waarnemers zijn het erover eens dat de 98 dagen tussen de gemeenteraadsverkiezingen en die voor de Tweede Kamer een bloedstollend schouwspel zullen opleveren. De campagnes worden meedogenloos en grillig, want de verschillen in de kiezersgunst zijn miniem. Bovendien staat er veel op het spel, op een beslissend moment voor economie en samenleving.

Maar het zal zeker ook over de poppetjes gaan. Het eerste slachtoffer viel gisteren in een koningsdrama, met voormalig SP-leider Jan Marijnissen in de rol van King Lear. De oude en wijze, maar verzwakte vorst ziet zijn rijk verschrompelen door een verkeerde beslissing over zijn opvolging. Maar had hij iets anders kunnen doen dan Agnes Kant aanwijzen?

In het belang van de partij besloot ze gisteren af te treden, na een desastreus resultaat in de gemeenten. Of haar imagoprobleem de oorzaak was geweest, daar viel over te twisten, maar ze trok de consequentie.

Je kunt ook in twijfel trekken of dit werkelijk de minst slechte optie is, want wie haar ook opvolgt (Marijnissen wil niet, omdat het in zijn woorden „hier geen duiventil is”), het tij valt niet meer te keren.

Kant werd gisteren vaak geprezen als een gedreven en intelligent politicus, maar ze had echt gefaald. De fractievoorzitter van de grootste partij die niet aan de regering deelneemt heet de oppositieleider, maar helaas nam niemand Kant als zodanig waar.

Ze zat er ook echt doorheen, om het in sporttermen te formuleren, moe van de in haar ogen oneerlijke bejegening als ineffectieve schreeuwlelijk zonder humor.

Clairy Polak wierp daarover in Nova, tijdens een gesprek met politiek redacteur Ferry Mingelen, een relevante vraag op. Had die beeldvorming iets te maken met haar geslacht? Ogenschijnlijk kon Mingelen die suggestie wegwuiven door te verwijzen naar het mediasucces van Femke Halsema. Die heeft er toch ook geen last van?

Klopt, maar misschien is zij de uitzondering die de regel bevestigt. Het rijtje van vrouwelijke politici, in de mannelijke beeldvorming gehekeld als te emotioneel, dom of ongenaakbaar, is veel langer: Ella Vogelaar, Mariëtte Hamer, Jacqueline Cramer, Rita Verdonk.

Politieke overleving hangt ook af van eelt op de ziel. Voor de volgende slachtoffers in de arena worden de messen geslepen. Marco Pastors kapt ermee als Leefbaar Rotterdam niet in het college komt. Het hangt mede af van gedoe in sommige stembureaus. Maar zonder Pastors wordt het in Rotterdam chaos ter rechterzijde.

Netwerk liet Maurice de Hond peilen dat een kwart van de CDA-kiezers van Jan Peter Balkenende af wil. Het rommelt onder de boeren. Helpers weg, volgende ronde.