Kaas is schaaf vaak de baas

Het conservenblik bestaat 200 jaar. Maar de blikopener? Verbazend. Het heeft bijna een halve eeuw na de uitvinding van het conservenblik geduurd voor de eerste opener werd ontwikkeld, een gevaarlijk stuk gereedschap. Een veilige blikopener liet langer op zich wachten.

Waarschijnlijk ging het met kaas net zo. Eigenlijk is kaas een conserve waar je geen blik bij nodig hebt. De Parmezaan zoals we hem kennen wordt al 800 jaar gemaakt. Maar Italianen weten nog steeds niet goed hoe ze de kaas aan moeten pakken. Hoe ze er van kunnen eten zonder gewond te raken. Op handelsbeurzen in levensmiddelen zetten Parmezaanse kaasmakers enorme kazen te pronk. Beursbezoekers worden uitgedaagd om met een steekwapen in een kaas te hakken. Als er een brokje uit los komt heb je geluk en kun je er wat van proeven.

We hebben in Nederland ook zo’n onhandelbare kaas. Je hoort er niet vaak over, want meestal wordt hij jong gegeten. Edammer. Jong kan een kaasschaaf hem klein krijgen. Maar laat hem oud worden. Goede oude Edammer kan wedijveren met Parmezaan in smaak en geur en is net zo ontoegankelijk. Raspen gaat nog, als het lukt om de harde korst te verwijderen. Maar een knappe plak daarna vraagt kracht en beheersing tegelijk, opdat de kaasschaaf niet doorschiet je hand in. Goed gereedschap, ontwikkeld voor oude Edammer zou het wereldberoemde kaasje op zijn best, dus oud, weer populair maken.

Boska (Bos kaasgereedschappen) in Bodegraven, heeft er wel iets voor, een heel meubel, maar niet erg geschikt voor gebruik aan de ontbijttafel. Eerder voor in een werkplaats waar het ook gebruikt kan worden bij de afwerking van onderdelen voor houten meubels. Het is een schuin houten bankje op ongelijke poten. In het werkblad, halverwege, is een scherp mes aangebracht. Het mes moet niet over de kaas, maar de kaas moet op het bankje over het mes getrokken worden. De plakken vallen naar beneden tussen de poten. Het schaafbankje zou een harde oude Edammer goed de baas kunnen, maar het is volgens de website bedoeld om ‘carpacciodunne’ plakjes te schaven van Parmezaanse kaas en Zwitserse Sbrinz. Kijk op Boskaholland.nl, klik op Kaasgereedschap en dan op Overige. Helemaal onderaan staat het Sbrinzmeubel. Grappig; zoek op het internet Sbrinz en zie dat bij deze onmogelijk harde Zwitserse kaas vaak hetzelfde steekwapen wordt afgebeeld als waar Italianen zich een Parmezaan mee binnen vechten.

Voor minder harde kazen zijn we van uitstekend gereedschap voorzien. Er zijn wel slechte kaasschaven, maar de goede, zoals de Milano van Boska met een bewerkt oppervlak tegen vastplakken van de plakken, zijn moeilijk verder te verbeteren. Toch had iemand er nog wat op aan te merken. Je kunt hem niet afstellen, alle plakken zijn even dik. Of even dun. Waar een mens zich al niet aan stoort.

Het Canadese Cuisipro maakte een plastic kaasschaaf voor (zegt een persbericht) zowel flinterdunne plakjes Parmezaan als 5 millimeter dikke plakken Emmentaler. Tegenover het mes draait een stalen rol. Hij rolt over het oppervlak van de kaas. De rol kan dichterbij en verder van het mes worden gezet door aan een knopje opzij van de schaaf te draaien. Dichtbij is dun, verder af is dikker. Maar hoe stom kun je designen. Het knopje waarmee het rolletje wordt verplaatst steekt onder de schaaf uit en trekt een lelijk spoor in de kaas. Alleen op kaas die smaller is dan het gereedschap zelf doet het ding het. Voor net geen 20 euro. Een stap terug in de beschaving.

Wouter Klootwijk