'In april ontstaat beveiligingsgat'

Het Europees Parlement blokkeerde onlangs Amerikaanse inzage in Europese banktransacties. „Die data-analyses door de VS zijn essentieel”, zegt Cecilia Malmström.

Een snel nieuw akkoord met de Verenigde Staten over de inzage in bankgegevens van Europeanen is essentieel voor de veiligheid van zowel Amerikaanse als Europese burgers. Dit zei de nieuwe eurocommissaris voor Binnenlandse Zaken Cecilia Malmström gisteren bij een bezoek aan Den Haag. Daar ging ze langs bij de Europese politieorganisatie Europol en sprak ze met minister van Justitie en Binnenlandse Zaken Ernst Hirsch Ballin (CDA).

Het bedrijf Swift, dat het internationale betalingsverkeer tussen banken regelt, verplaatste vorig jaar zijn server met Europese bankgegevens van de Verenigde Staten naar Nederland. Daardoor hebben de Amerikaanse opsporingsdiensten in hun strijd tegen terreur niet meer automatisch toegang tot de informatie, die volgens hen van groot belang is om verdachte transacties tussen mogelijke terroristen op te sporen.

Eind vorig jaar gaven de Europese regeringen de VS weer toegang, maar het Europees Parlement draaide dat besluit half februari terug. Er zouden te weinig waarborgen voor de privacy zijn en het ontbrak aan een beroepsprocedure bij eventuele verdenkingen.

Hebben de VS sinds de nee-stem van het Europees Parlement daadwerkelijk geen inzage meer in Europese betalingen?

„Niet in nieuwe betalingsopdrachten, want Swift draagt sinds ergens in januari geen data meer over. De gegevens waar de Verenigde Staten inzage in hadden besloegen altijd 120 dagen. Daarna vervalt de informatie. De Amerikanen kunnen daarom tot ongeveer eind april bankgegevens van eind vorig jaar en begin dit jaar analyseren. Daarna ontstaat dus definitief een gat in de beveiliging.”

Gaan de VS, om toch inzage te houden, nu geen bilaterale akkoorden sluiten met Nederland of België, waar het hoofdkantoor van Swift zich bevindt?

„Of met Zwitserland, waar de back-upserver staat. Nee, zowel Nederland als België heeft aangegeven een Europese oplossing te willen. Vanwege de betrekkingen met de Europese Unie zijn de Amerikanen daar ook voor.”

Hoe belangrijk is een nieuw akkoord voor de Amerikanen?

„Erg belangrijk, ze zijn bezorgd over het beveilingsgat dat ontstaat. Maar een nieuw akkoord is ook voor burgers in Europa essentieel. Door de Amerikaanse data-analyses hebben Europese beveiligingsdiensten in het verleden veel tips gekregen over mogelijke terroristische complotten op Europese bodem.”

Als dat zo belangrijk is, waarom analyseert Europa dan niet zijn eigen bankgegevens?

„De Europese lidstaten vinden het wel makkelijk zo. Zelf analyseren is kostbaar en het zal enige tijd duren voordat Europa er een eigen systeem voor heeft. Maar er is wel over gesproken. Er is nog geen definitief standpunt bepaald, dus wellicht komt het er nog van. De Europese Commissie neemt een neutrale positie in.”

Wanneer ligt er een nieuw akkoord?

„Ik wil na instemming met het onderhandelingsmandaat door het Europees Parlement en de lidstaten in het voorjaar de gesprekken met de VS beginnen. Ik hoop dan zo snel mogelijk een akkoord te presenteren dat voldoet aan de wensen van het parlement.”