Een licht deflatoir gevoel na het eten

Richting de twee. Op het eerste gezicht komt de Europese inflatie volgend jaar weer aardig in de buurt van de grens die de Europese Centrale Bank zichzelf ten doel stelt. ECB-president Jean-Claude Trichet maakte de nieuwste inflatie- en groeicijfers voor de eurozone gisteren bekend.

Het inflatienieuws lijkt positief. Waar de inflatie dit jaar blijft steken tussen de 0,8 en 1,6 procent, stijgt die volgend jaar naar tussen de 0,9 en 2,1 procent. Het is voor het eerst sinds de wereldeconomie nagenoeg tot stilstand kwam dat de 2 procent weer in beeld komt.

De angst voor het deflatiespook, waarbij goederen elke maand goedkoper worden en consumenten hun aankopen gaan uitstellen, lijkt geweken. De ECB draait zelfs al een enkele crisismaatregel terug.

De eurozone groeit in 2010 en 2011 met respectievelijk 0,8 en 1,5 procent. En daar zit hem nu juist de grote onzekerheid. Het herstel van de economie van de eurozone mag er op papier redelijk vertrouwenwekkend uitzien, in de praktijk is er nogal wat aan de hand. Landen als Griekenland, maar ook Spanje, Portugal, Italië en Ierland, kampen met grote tekorten op hun begrotingen. Ook Duitsland, Nederland en Frankrijk overschrijden met de huidige tekorten de strenge regels van het Stabiliteitspact.

Om de begrotingen weer in het gareel te krijgen, zijn grote bezuinigingsoperaties danwel belastingverhogingen nodig. Griekenland zit er al middenin, Nederland maakt zich op voor een fors pakket aan maatregelen van zo’n 35 miljard in totaal.

Het risico bij dergelijke grootschalige ingrepen is dat het broze herstel in de knop gebroken wordt. Bezuinigingen en lastenverzwaringen van enkele procenten van het bbp kunnen enorme schade aanrichten aan de groei én aan de inflatie (via het drukkende effect op lonen en prijzen). En dan is een marge van 1,5 procentpunt inflatie niet zo heel ruim meer.

In plaats van de begrotingen verder in te krimpen met bezuinigen (en zo de groei af te remmen), moeten landen in Europa dus op zoek naar geloofwaardige groeistrategieën. Niet door de tekorten nog verder te laten oplopen, maar door bijvoorbeeld de arbeidsmarkt verder te flexibiliseren.

Dat die maatregelen pijn gaan doen, is een zekerheid. De lasten moeten verdeeld worden over deze en komende generaties. Schrappen in verworven rechten als gezondheidszorg en pensioenen zijn dan een optie. Nadeel: nauwelijks effect op de kortetermijnschuld, wel op de lange-. Dat vergt dappere politieke leiders, die bang zijn voor deflatie.

Egbert Kalse