Twitter mee over de tv, met een #

Veel kijkers geven direct commentaar op een tv-programma met tweets.

Op Uitzending Gemist is nu te zien waarover het meeste is getwitterd.

Geshockeerd of juist aangenaam verrast door een televisieprogramma? Je hoeft de levendige discussie niet meer te bewaren voor de volgende dag. Je kunt je commentaar direct op Twitter kwijt. Vele kijkers doen dat al. In hun berichten van 140 tekens (tweets) zetten ze een ‘hashtag’. Een label, te herkennen aan het hekje (#). Tik tijdens De Wereld Draait Door op de twitterzoekmachine #dwdd in, en je ziet de meningen voorbijflitsen. Toen lifestyleblogger Nalden in december 2009 bij Matthijs Van Nieuwkerk aanschoof, ondervond hij hoeveel twitteraars naar het praatprogramma keken. Hij kreeg er 3.000 nieuwe twittervolgers bij.

Ook twitteraar Marjolein Kampschreur uit Amsterdam kijkt televisie met de laptop op schoot. Maar op 11 december 2009 even niet. Toen dronk ze met een paar collega’s een wijntje in mediacafé de Plantage. Op de zolder van dat gebouw wordt Pauw & Witteman opgenomen. Die avond was advocaat Mohammed Enait te gast. Hij stapte na een felle discussie met Jeroen Pauw kwaad op. Toen Kampschreur dat zag gebeuren, nam ze snel een foto van Enaits vertrek. Die plaatste ze op Twitter. Tientallen mensen herhaalden (‘retweetten’) haar bericht. Inmiddels is de foto meer dan 61.000 keer bekeken.

’s Lands populairste televisieblogger, Herman Roggeveen, laat zich tijdens het tv-kijken ook graag verrassen door het gevatte commentaar van andere twitteraars. Soms zijn dat wildvreemden, soms zijn het BN’ ers. Zo levert schrijver en dichter Nico Dijkshoorn vaak grappig en scherp commentaar. „En Paul de Leeuw twittert ook leuk”, zegt Roggeveen, „alsof hij naast je op de bank zit.” De televisieblogger probeert de 300.000 lezers die elke maand zijn blog lezen te verleiden tot twitteren. In zijn artikelen roept hij lezers op via Twitter commentaar te leveren op programma’s. Meer zielen, en dus meer vreugd.

Maar wat als Twitter té populair wordt? Zoals in de Verenigde Staten. Als je de hashtag van een populair Amerikaans programma intikt, vliegen honderden berichtjes over je scherm. „Door die overvloed word je dan niet zo snel verrast door een andere mening”, zegt Roggeveen. Daarom heeft hij een nieuwe hashtag in het leven geroepen: #zappen.

Roggeveen: „Ik vraag mijn bezoekers om die hashtag in elke tweet over een tv-programma te zetten. Zo zie je op de twitterzoekmachine meteen waar lezers naar kijken, en welk programma interessant is.” En natuurlijk hoopt Roggeveen dat zijn blog dan nog bekender wordt. Met #zappen gaat het nu ‘aardig’. „Zonder promotie heb ik op een goede avond twintig minirecensies. Daar zitten mediamensen en televisiekijkers tussen, maar bijvoorbeeld ook EO-presentator Manuel Venderbos.”

Revu-televisiecolumnist en fanatiek twitteraar Bert Brussen vindt #zappen een ‘slimme actie’. Brussen twittert soms over televisieprogramma’s. „Het is alsof je met tien man in de kroeg tv zit te kijken, dan maak je ook grappige opmerkingen. Zeker als het om zo’n weerzinwekkend programma als Op Zoek Naar Mary Poppins gaat.”

Tijd om die grappen en ander commentaar ‘in kaart te brengen’, vertelt woordvoerder Jarrel van de Wijngaard. Twitter is zo gegroeid het afgelopen jaar, dat het een goede indruk geeft hoe kijkers over programma’s denken. Daarom liet hij een systeem ontwikkelen waarmee je op Uitzending Gemist kunt zien over welke programma’s het meeste is getwitterd.

Hoe werkt dat? Programmeur Nick van Ginkel legt uit: „We koppelen een selectie van mogelijke hashtags – van #nova tot #clairypolak – aan programma’s. Daarnaast kijken we naar het tijdstip van de tweet. Zo kan je in één oogopslag zien wat het meest geruchtmakende item bij Nova was.”

De service is sinds gisteren online. Dat betekent ook dat programmamakers nu makkelijk kunnen zien hoe twitterende kijkers over hun programma denken. „Je hebt natuurlijk kijkcijfers, die zeggen veel, maar directe feedback van twitteraars kan ook leerzaam zijn voor televisiemakers”, zegt Roggeveen.

Hij vindt het zonde dat niemand van een programma als X-Factor twittert. „Stel dat zij op Twitter gaan. Ze hebben dan zo een paar duizend volgers. Tijdens audities voor de show, kan het programma dan op Twitter op commentaar vragen. Dat creëert echt een binding tussen kijker en programma.”

De Wereld Draait Door zit wel al op Twitter. Ruim 11.000 volgers krijgen als eersten te zien wie er ’s avonds bij Van Nieuwkerk aan tafel zitten. „Twee maanden geleden groeide het aantal volgers opeens heel snel”, zegt webredacteur Dagmar Kloppenburg. „Nu gebruiken we onze twitterpagina alleen nog voor aankondigingen, maar we willen er meer mee doen”. Wat dat wordt, is nog niet duidelijk. Wel gebruiken redacteuren hun privéaccounts al voor research. „Ze checken hoe kijkers op hun items reageren en volgen de accounts van tafelgasten”, aldus Kloppenburg, „Maar het is nog niet centraal geregeld.”

Zodra een tv-redactie op structurele wijze twittercommentaar in de gaten houdt, vindt ze genoeg reacties. Honderden. Elke avond weer. Bert Brussen wordt er weleens gek van. Al die mensen die ‘hun mening willen doorduwen’. Voor Nu.nl schrijft hij recensies over Zomergasten. Dan zet hij Twitter uit, „want door die opdringerige commentatoren, wil ik niet beïnvloed worden.”