Hostiezaak 'katholiek' opgelost

Homoseksuelen mogen in het bisdom Den Bosch voortaan zelf besluiten of zij in aanmerking komen voor de communie. Voor de een is het een knieval, voor de ander een truc.

Rotterdam, 4 maart. - Een typische katholieke truc. Zo noemt Henk Baars, vice-voorzitter van Mariënburg (de vereniging van kritische katholieken) het verzoenende gebaar dat het kerkbestuur van de Sint Jans Kathedraal in Den Bosch gisteren maakte naar homobelangenorganisatie COC en de Gaykrant.

Homoseksuelen mogen nu in het bisdom Den Bosch voortaan zelf afwegen of ze wel of niet ter communie gaan. Het is niet meer aan de pastoor om te bepalen of de kerkganger geschikt is de hostie te krijgen.

Afgelopen zondag legde plebaan Geertjan van Rossem nog tijdens de eucharistieviering uit dat bij de ontvangst van de communie de juiste beleving van seksualiteit hoort. Tientallen homoseksuelen en sympathisanten verlieten demonstratief de mis. Belangenvertegenwoordigers riepen deze week op tot meer acties in andere bisdommen.

De handreiking van de kerk relativeert Baars. Eigenlijk blijft alles bij het oude, zegt hij. „Het is de status quo zoals die er is: het is gebruikelijk om het aan het geweten van de gelovige over te laten of er bezwaren zijn om ter communie te gaan.”

Het COC en de Gaykrant zijn er volgens hem niet ingeslaagd om ook maar enige relativering in de katholieke leer aan te brengen. „Ze hebben een incident bestreden maar de realiteit is dat homofobie in de katholieke kerk sterk toeneemt”, zegt Baars.

Hij signaleert dat de conservatieve leiding in de Nederlandse katholieke kerk invloed heeft gehad op pastoraal niveau. „Steeds meer pastoors houden zich strikter aan de regels als het gaat om het uitdelen van de communie.”

Onderzoek daarover is er niet. Uit een vier jaar oud onderzoek van de Gaykrant bleek dat 96 procent van de pastoors wel een hostie uitreikt aan homoseksuele gelovigen. Acht van de twintig pastoors in het verspreidingsgebied van het Brabants Dagblad, die deze week telefonisch door de krant waren benaderd, reiken de communie niet uit aan homoseksuele kerkbezoekers. „Wie ben ik om iemand te weigeren? Die macht ligt niet bij mij”, zei pastoor Renee van Aarden uit Boekel.

Henk Krol, hoofdredacteur van de Gaykrant, een van de initiatiefnemers van het ‘hostieprotest’, sprak de afgelopen week twee keer met het Bossche kerkbestuur: gisteren en de vrijdag voor het protest in de Sint Jan. De eerste keer was ook bisschop Hurkmans aanwezig.

„Tijdens het eerste gesprek waren de heren totaal onverzoenlijk”, zegt hij, „maar gisteren hebben we serieus naar elkaar geluisterd en met elkaar gesproken. De plebaan zei nadrukkelijk dat de kerk niemand wil uitsluiten, en hij zei te begrijpen dat gelovigen zich gekwetst voelden. Maar hij zei ook dat hij geen provocatieve ordeverstoringen wenst.”

Op de website van de Gaykrant is er behalve lof voor het verzoenende gebaar van de kerk in Den Bosch („een enorme knieval van het bisdom”), ook kritiek omdat de stellingname dat homoseksuelen „in zonde leven” overeind blijft.

„Aan de opvatting dat homo’s zondaars zijn is niets veranderd. Wat er bereikt is dat we het weer netjes onder het tapijt vegen – en iedere homo bepaalt zelf of hij communie wil of niet en de pastoor doet of hij niks weet”, schrijft René op de website van de Gaykrant.

Krol vindt het echter belangrijk dat er een discussie op gang is gebracht en dat er gesprekken volgen waarin hij hoopt ook „andere pijnpunten” te verzachten. „Veel homovervolging in de geschiedenis is gebaseerd op wat er in de heilige boeken staat. De kerk mag afstand nemen van homoseksualiteit, maar dat mag nooit uitmonden in geweld.” Hij wil eenzelfde dialoog aangaan met moskeeën in Nederland.

Baars van de vereniging van kritische katholieken hoopt dat de organisatie van de katholieke kerk ooit verantwoording gaat afleggen voor moraal-theologische en ethische standpunten uit het verleden. „Onderzoek openlijk of deze standpunten niet achterhaald zijn. Doe je dat als katholieke kerk niet dan eindig je onvermijdelijk in de westerse wereld als een onbeduidende sekte.”