Belgische Toestanden

Dat je niet merkt dat het kabinet demissionair is, komt doordat het altijd al even missionair was als een afdruiprek. De paar wezenlijke besluiten díe zijn genomen, worden nu als ‘controversieel’ ongedaan gemaakt.

Zo zoetjes aan kunnen we dus vaststellen dat ons poldermodel z’n langste tijd gehad heeft. AOW-leeftijd, kilometerheffing, JSF: na lang polderen kwam er een consensusgrijs besluit over, en in de demissionaire periode poldert de Tweede Kamer dit weer uiteen tot gruis.

Een coalitieregering kan niet anders dan compromissen maken. Een compromis is een beslissing waar alle betrokkenen ongeveer even ontevreden mee zijn. In Balkenende IV luidde die beslissing doorgaans: dat stellen we uit.

Het poldermodel: als de één een rode deur wil, de ander een groene en de volgende een blauwe, dan verven we die deur grijs.

The Dutch miracle, zo stond het ooit in de buitenwereld bekend. Bij de komende formatie zal blijken dat het enige wonderbaarlijke eraan is dat we het niet allang hebben ingeruild voor een Angelsaksisch model met een beperkt arsenaal aan smaken (Labour versus Tory, Democraten versus Republikeinen).

Wat zou het zalig zijn als onze versnipperde partijtjes opgingen in, zeg, drie of vier grote clubs, waarvan er ééntje mag gaan regeren. Niet alleen heeft zo’n robuuste regering meer slagkracht dan een bijeengepunnikte lappendeken, ook krijgt de kiezer eindelijk waar voor z’n stem. Nu moet hij maar afwachten wat er van een verkiezingsprogramma overblijft na het polderen in Beetsterzwaag. Praktischer is het om vóóraf al uit drie of vier potentiële regeringen te kiezen (waarbij, bijvoorbeeld, D66, VVD en Verdonk opgaan in de Liberalen) die allemaal een verkiezingsprogramma schrijven dat meteen als Troonrede door kan, zonder een komma te wijzigen.

Met zo’n stelsel ben je ook in één klap af van dat gelazer van wie met wie wil, wie wie uitsluit en of een bepaalde coalitie ongeloofwaardig vinden ook uitsluiten is.

Helaas wil de tijdgeest het omgekeerde: versplintering troef. In nog geen zes maanden Beetsterzwaag kun je hier een coalitie van bakken. Ik voorzie Belgische Toestanden.

Christiaan Weijts