ECB moet soepeler zijn voor bank

Eén kredietbeoordelaar kan de loop van de geschiedenis beïnvloeden. Dat is het perverse gevolg van de regels van de Europese Centrale Bank over de aanvaarding van staatsobligaties als onderpand voor haar kredietverstrekking. De ECB moet deze regels nu veranderen – omwille van de billijkheid, en niet alleen ten faveure van Griekenland.

De centrale bank eist dat de staatsobligaties van staten die een beroep doen op haar kredietverlening door één van de drie kredietbeoordelaars als ‘A-minus’ of hoger moeten worden gekwalificeerd. De financiële crisis heeft de ECB ertoe gebracht ook lager gewaardeerde staatsobligaties te accepteren, zij het slechts tot eind 2010.

De regel is van belang voor Griekenland, waarvan de staatsobligaties al lager dan ‘A-minus’ worden aangeslagen door Standard & Poor’s en Fitch. Als Moody’s zijn waardering twee streepjes omlaag brengt, zouden de Griekse schuldpapieren niet meer aan de eisen van de ECB voldoen. Een analist van Moody’s heeft vorige week gezegd dat zo’n afwaardering mogelijk is.

Het in de ban doen van Griekse staatsobligaties zou tot een verkoopgolf kunnen leiden, zelfs van de kant van bezitters die deze obligaties niet als onderpand gebruiken. Een paniekgolf is niet uitgesloten.

De ECB zal waarschijnlijk wel een manier weten te vinden om dit te voorkomen, ervan uitgaande dat de Griekse regering haar best doet de begroting weer in evenwicht te brengen. Toch zijn er goede redenen om niet tot het laatste moment te wachten. De dreiging van een neerwaartse bijstelling van de kredietwaardigheid zorgt er al voor dat de koersschommelingen op de markt heviger zijn geworden, zodat bezorgde beleggers er nóg een reden bij hebben om geen Griekse staatsobligaties te kopen.

In ieder geval zijn de regels te strikt. De grens van ‘A-minus’ is bedoeld om de ECB te beschermen tegen mogelijke verliezen en om te voorkomen dat tegenpartijen de slechtst denkbare staatsobligaties als onderpand inbrengen. Maar dit soort scherpe limieten zouden juist wel eens een crisis kunnen veroorzaken in plaats van voorkomen.

De ECB moet een subtieler systeem invoeren, dat meer weg heeft van een helling dan van een steile klif. Minder goede staatsobligaties kunnen dan als onderpand worden aanvaard, maar louter met grotere kortingen ter weerspiegeling van de risico’s. Een eenvoudige aanpak zou het verhogen van deze kortingen zijn voor iedere veer die staatobligaties moeten laten ten opzichte van een bepaald ijkpunt, bijvoorbeeld ‘single A’.

Dat zou de ECB beschermen en de uitgevers van zwakke staatsobligaties straffen, zonder de financiering te laten opdrogen. De beste tijd voor deze wijziging was een paar maanden geleden, maar het is nog niet te laat.