BBC verlegt koers onder druk commerciële zenders

De Britse publieke omroep BBC bezuinigt op radio en websites. Met het vrijkomende geld wil zij de kwaliteit van andere programma’s verhogen.

Het verkiezingsmanifest van de BBC. Zo noemen sommige critici de gisteren aangekondigde veranderingen bij de Britse publieke omroeporganisatie met een knipoog naar de Lagerhuisverkiezingen die binnenkort gehouden moeten worden. Nu de kans bestaat dat een Conservatieve regering aantreedt, die gereserveerder staat tegenover de BBC dan de huidige regering, saneert de omroeporganisatie zichzelf maar vast in de hoop zo verdere schade te beperken.

Directeur Mark Thompson bevestigde gisteren dat de BBC twee radiostations wil schrappen, een voor muziek voor jongeren (6 Music) en een voor een Aziatisch publiek (Asian Network). Bovendien wil de omroep het aantal pagina’s van de door miljoenen mensen bezochte BBC-website halveren. Met het vrijkomende geld – zo’n 600 miljoen pond (660 miljoen euro) – hoopt Thompson de kwaliteit van andere programma’s te verhogen. De nadruk zal meer liggen op werk van eigen bodem in plaats van geïmporteerde series uit de Verenigde Staten.

De aankondiging wekte direct een golf van protest onder de nog altijd talrijke aanhangers van de BBC. Bekenden deden een goed woordje voor 6 Music. „Het zou vreselijk jammer zijn voor nieuwe artiesten dit station te verliezen”, stelde popster David Bowie. Ook de vakbonden toonden zich verbolgen over de plannen.

De BBC-top ontkent dat ze op grond van politieke motieven handelt. Volgens haar zijn de maatregelen een uitvloeisel van een kritische evaluatie, een ‘strategic review’, van de organisatie na een golf van kritiek de laatste jaren.

De BBC kwam onder meer onder vuur door haar berichtgeving over de aanloop naar de Irak-oorlog. Volgens diverse onderzoeken voldeed deze niet aan de normen. Maar ze raakte ook in opspraak door andere affaires. Populaire presentatoren als Jonathan Ross en Russell Brand misdroegen zich voor de radio tegen een voormalige acteur uit Fawlty Towers. De leiding van spelprogramma’s nodigde mensen uit telefonisch de winnaar te kiezen, terwijl ze zelf achter de schermen al hadden uitgemaakt wie de prijs zou krijgen.

Ook worstelde de BBC met het nieuwe economische klimaat, waarin hoge salarissen plotseling niet langer vanzelfsprekend werden gevonden, zeker als die op kosten van de gemeenschap werden verstrekt. Hardnekkige geruchten wilden bij voorbeeld, dat iemand als Ross zes miljoen pond per jaar ontvangt van de BBC. Het inkomen van de sterren houdt de BBC geheim, maar ze zag zich wel genoodzaakt de salarissen van de eigen top openbaar te maken. Directeur Thompson bleek ruim 800.000 pond per jaar te ontvangen, meer dan vier keer zoveel als premier Gordon Brown.

Het is voor het eerst dat de BBC, die historisch de neiging heeft gehad voortdurend uit te dijen, zich nu eigener beweging op sommige terreinen terugtrekt. „De BBC moet ook ruimte open laten voor anderen”, schreef Thompson gisteren in een ingezonden stuk in The Guardian.

Dat laatste betreft een gevoelig punt in het Britse mediabestel. Daarin speelt de BBC, 88 jaar geleden opgericht om veelzijdige programma’s van goede kwaliteit te bieden, in veel opzichten nog altijd een overheersende rol. Niet alleen met zijn nieuwsprogramma’s, maar ook met goed bekeken amusementsprogramma’s.

Daarnaast opereren commerciële zenders zoals ITV en Sky, dat zich het grootste deel van de commercieel lucratieve sportverslaggeving heeft toegeëigend. Die klagen echter dat de BBC hun op veel gebieden het gras voor de voeten wegmaait.

Volgens de commerciële organisaties is er sprake van concurrentievervalsing doordat de BBC kan blijven beschikken over de verplichte omroepbijdrages – 142,50 pond per huishouden. Zij zelf daarentegen kampen met teruglopende inkomsten als gevolg van de huidige economische problemen.

De commerciële zenders krijgen daarbij steun van veel kranten, die eveneens met lede ogen zien hoe de BBC met zijn voortreffelijke website lezers wegkaapt bij hun eigen websites. Het maakt het ook lastig voor een dagblad als The Times. De krant heeft al aangekondigd binnenkort geld te willen vragen voor het gebruik van zijn website.

Tot de felste critici van de BBC horen de Amerikaanse-Australische zakenman Rupert Murdoch, eigenaar van News Corporation dat zowel Sky als The Times bezit, en zijn zoon James. Zij zouden de BBC graag nog veel meer gekortwiekt zien dan bij de nu aangekondigde maatregelen gebeurt.

Aanhangers van de BBC vrezen dat de Murdochs de komende jaren wel eens hun zin kunnen krijgen, als de Tories aan het bewind komen. Waren de Murdochs jarenlang op de hand van Labour, sinds vorige herfst hebben ze zich openlijk achter de Conservatieve oppositie geschaard. De Tories hebben de plannen verwelkomd en hielden zich op de vlakte over de noodzaak tot nadere ingrepen.