Activistische belegger is terug

De ‘activistische’ aandeelhouder is terug – en niet zonder redenen. Nu het verkoopseizoen weer op gang begint te komen, proberen notoire herrieschoppers als Carl Icahn en Ron Burkle bedrijven als biotechfirma Genzyme en boekverkoper Barnes & Noble onder druk te zetten. Na het barsten van de kredietzeepbel mogen makkelijke koopjes dan verdwenen zijn, de activisten blijven een kracht om rekening mee te houden.

Pensioenfonds CalPERS zegt dat zijn fondsen, die ondermaats presterende bedrijven proberen het beter te laten doen, sinds de start in 1999 een gemiddeld rendement van 7,2 procent per jaar hebben geboekt, vergeleken met een verlies van 1 procent op jaarbasis voor de S&P 500-index in dezelfde periode. De rendementen van de activistische fondsen moeten kunnen worden geëvenaard. Het mag niet al te moeilijk zijn hun beproefde methodes te kopiëren. Neem een belang in een achterblijvend bedrijf met een nette balans en eis dat het bedrijf zichzelf te koop aanbiedt.

Toch is het lastiger dan het klinkt. Grotere institutionele beleggers zijn doorgaans niet zo geïnteresseerd in de manier waarop ieder individueel bedrijf wordt gerund. Zij hebben zó veel belangen in portefeuille dat het eenvoudiger is hun stukken gewoon te verkopen dan de noodzakelijke middelen te investeren om slechte managementteams onder druk te zetten.

Kleinere fondsen stuiten intussen op hoge drempels. Een goede reputatie zorgt ervoor dat topmanagers en andere beleggers eerder geneigd zijn naar je te luisteren. Maar het kost tijd om een solide staat van dienst op te bouwen. Campagnes zijn duur, door de kosten van onderzoek en de aankoop van aandelen, en ingewikkelde bedrijfstakken zoals de biotechindustrie vergen gespecialiseerde kennis en ervaring. Bovendien leveren sommige gevechten, die jarenlang duren, soms helemaal niets op.

De strijd is ook zwaarder geworden. De relevante rendementen bij CalPERS waren de laatste drie jaar negatief. Slecht bestuurde bedrijven lijden het meest in een crisis. Sommige plannetjes zijn ook verkeerd uitgepakt. Toen het nog makkelijk was om aan geld te komen, konden dissidente aandeelhouders bestuurders soms overhalen om geld aan de aandeelhouders terug te geven of ondermaats presterende divisies aan private-equityfirma’s te verkopen.

Dat is zo nu en dan helemaal verkeerd afgelopen. De slecht getimede aandelenterugkoop van Target, aangemoedigd door het fonds van William Ackman, heeft uiteindelijk zowel het detailhandelsconcern als de activist zelf veel schade berokkend toen de koers kelderde en het plan moest worden ingetrokken om geld in kas te kunnen houden.

Een wederopleving van deze gespecialiseerde beleggers ligt echter nog steeds voor de hand. Er zijn nog meer dan genoeg slecht bestuurde bedrijven over die nog niet onder druk zijn gezet. En nu de concurrentie beperkt is, kunnen de rendementen van ervaren activisten de bredere markt op de langere termijn opnieuw gaan overtreffen. Ingedutte ondernemingsbesturen kunnen beter op hun tellen passen.

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen: www.breakingviews.com