Privacyorganisatie Vrijbit verklaart gemeenteraadsverkiezingen ongeldig

Zonder identiteitsbewijs mag je niet stemmen. Dat is pech hebben voor 200.000 stemgerechtigden. Zoveel mensen hebben volgens Binnenlandse Zaken geen geldige legitimatie. “Hun actief kiesrecht wordt hen ontnomen”, stelt privacyorganisatie Vrijbit.

De combinatie van stempas én een geldig legitimatiebewijs is ingevoerd omdat het nu mogelijk is overal in de gemeente te stemmen, in plaats van alleen bij het dichtstbijzijnde stemlokaal. Wie zich niet kan legitimeren mocht bij de Europese verkiezingen vorig jaar wel iemand machtigen. Zelfs nog ter plekke in het stemlokaal.

Dat kan niet meer bij de gemeenteraadsverkiezingen op 3 maart. “U moet dan wel (een kopie) van uw geldige identiteitsbewijs meegeven”, zo meldt de achterkant van de stempas. Dat is een nieuwe bepaling in de Kieswet, genoemd in artikel L 17. De enige uitzondering is dat mensen tot 16 februari de mogelijkheid hadden om bij Burgerzaken een ander te machtigen als men zelf geen ID-bewijs heeft, zegt Miek Wijnberg van Vrijbit.

Mensenrechten

Het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) heeft de drempelverhogende legitimatie-eis op 25 juni 2009 aangekaart bij het mensenrechtencomité van de Verenigde Naties. Vooral de ouderen maken volgens het NJCM deel uit van de groep die geen geldig identiteitsbewijs kan overleggen. “Dit limiteert hun mogelijkheden om aan de verkiezingen mee te doen.”

Biometrische kenmerken

Vorig jaar schatte het ministerie van Binnenlandse Zaken het aantal mensen zonder paspoort, identiteitskaart of rijbewijs nog op 150.000. Vrijbit verwacht dat de stijging doorzet. “Dat aantal zal naar verwachting alsmaar groter worden naarmate meer mensen geen geldig identiteitsbewijs meer kunnen krijgen omdat zij weigeren om hun biometrische kenmerken in een digitaal overheidsregister te laten opslaan.”

Verloren of verlopen. Dat kan een reden zijn voor de ‘identiteitsloosheid’. Maar Vrijbit vreest dat het ook gaat om mensen die geen geld hebben om er één te bekostigen of niet in staat zijn iedere vijf jaar twee keer naar het gemeentehuis te gaan.

In ieder geval grijpt Vrijbit deze identificatieplicht aan om haar eigen punt kracht bij te zetten. Namelijk het bezwaar tegen opname van vingerafdrukken in nieuwe paspoorten, die gebruikt kunnen worden voor justitiële doeleinden. “Het opslaan van biometrische kenmerken door de Nederlandse overheid is zelfs in strijd met het recht op bescherming van het privéleven.”

Protestverklaring

Volgens Vrijbit wordt de burger door de identificatieplicht bij verkiezingen nu indirect onder druk gezet om een vingerafdruk af te staan “aan een overheid die uw rechten met voeten treedt”. Momenteel staat Vrijbit de 24-jarige student Aaron Boudewijn bij in een zaak tegen de overheid. Boudewijn weigert zijn vingerafdrukken en gelaatsscan af te staan in ruil voor een paspoort.

Op haar website heeft Vrijbit een protestverklaring geplaatst die mensen kunnen meenemen naar het stemlokaal. Daarop staan twee mogelijkheden. Protesteren tegen het feit dat je niet bereid / in staat bent een geldig legitimatiebewijs te tonen. Of: onder protest deelnemen aan de verkiezingen, maar je via de verklaring wel solidair verklaren met zij die uitgesloten zijn of zich uitgesloten hebben. “Ik acht verkiezingsuitslagen ongeldig als stemgerechtigden belemmerd worden om aan de verkiezing deel te nemen”, zo luidt het hoofdbezwaar.

Lees ook:

N.B. Alleen reacties onder vermelding van voor- en achternaam worden geplaatst.