Alleen nog regeringspers in Iran

Onder president Khatami begon een bloeiperiode voor de Iraanse pers. Met het verbod van de laatste grote oppositiekrant is daaraan nu een einde gekomen.

Na het verbod op de belangrijkste hervormingsgezinde krant, Etemaad, zijn er in Iran nauwelijks nog kritische media over. De adviesraad voor de media, een door de regering geleide raad waarin geestelijken, ministers en andere officiële vertegenwoordigers zitten, verbood gisteren de verdere verschijning van Etemaad (vertrouwen) omdat deze „de grenzen van de pers” had overschreden, zo meldde het persbureau ISNA.

Van het hervormingsgezinde weekblad Irandokth en het provinciale blad Sina werden eveneens de vergunningen ingetrokken. Een rechter moet nu over een definitieve sluiting beslissen, maar in principe is er weinig kans dat de drie bladen weer zullen mogen uitkomen. In het verleden werden kranten vaak onder andere titels opnieuw uitgebracht, maar veel journalisten betwijfelen of de huidige regering dat zal toestaan.

Met het verbod op Etemaad, dat meer dan acht jaar overleefde, is een einde gekomen aan een bloeiperiode van de Iraanse pers. Tijdens het presidentschap van de hervormer Mohammad Khatami (1997-2005) verschenen tientallen kranten, maar die werden gaandeweg bijna allemaal weer verboden door conservatieve machtscentra. Etemaad, dat tijdens en na de chaotische presidentsverkiezingen van vorig jaar juni veel aandacht schonk aan de uitdagers van president Mahmoud Ahmadinejad, was het laatste grote platform voor critici van de regering.

Volgens hoofdredacteur Elias Hazrati probeerde de onderminster van Islamitische Leiding en Cultuur, Mohammad Ali Ramin, al wekenlang zijn krant te verbieden. „Talloze keren suggereerde hij dat onze krant secularisme propagandeert en ontrouw is aan de principes van de revolutie”, zei hij in een vraaggesprek. Ramin is in het buitenland vooral bekend door het organiseren van een conferentie in Teheran waarop de Holocaust ter discussie werd gesteld.

„Het is niet het hele politieke systeem dat onze krant verbiedt”, onderstreepte Hazrati, die lang parlementslid was. „Dit is het werk van een kleine groep met een politieke tunnelvisie.”

De krantenstrijd woedt al jaren in Iran, waarbij beide politieke kampen, hervormingsgezinden en conservatieven, met hen verbonden media min of meer als partijorganen gebruikten. Etemaad koos in 2005, na de verkiezing van Ahmadinejad, duidelijk voor een onafhankelijkere lijn. De krant publiceerde onder andere vraaggesprekken met kopstukken van beide politieke kampen. Desondanks was het duidelijk de krant van de oppositie tegen de regering. De regering wordt gesteund door verscheidene grote en goedkope kranten en bepaalt grotendeels wat er op de staatstelevisie te zien is.

„Iedereen is depressief”, zei een van de fotografen per telefoon vanaf de redactie. Voor de meeste journalisten van de krant is het de zoveelste sluiting die ze meemaken. Dit keer is er echter geen nieuwe krant waar ze aan de slag kunnen. „Ik denk dat ik maar ander werk moet gaan zoeken”, zegt de man. Op internet verscheen een foto van een groepje jonge redacteuren van Etemaad die als verzetsdaad overwinningstekens maakten en portretten van oppositieleider Mir Hossein Mousavi in de lucht hielden.

Intussen werden enkelen van de tientallen journalisten en activisten die volgens oppositiebronnen vastzitten, vrijgelaten. Tegelijkertijd viel gisteravond de politie een bijeenkomst van de internationaal bekende filmregisseur Jafar Panahi binnen en arresteerde alle 20 aanwezigen, aldus oppositiebronnen.