Turkije: spanning neemt af over coupplan

Opgelopen spanningen in Turkije zijn vanochtend weer wat verminderd, getuige een stijging van de beurzen, na de vrijlating van drie gepensioneerde generaals. Dezen waren eerder deze week gearresteerd wegens een vermeende militaire samenzwering tegen de regering.

Tegelijk echter werden nog eens elf officieren in staat van beschuldiging gesteld wegens de uit 2003 stammende affaire. In totaal zijn nu 31 officieren, deels gepensioneerd deels in actieve dienst, aangeklaagd. Niet eerder is het leger, dat sinds 1960 viermaal een regering naar huis heeft gestuurd, zo hard aangepakt door de civiele aanklagers.

De vrijlating werd in verband gebracht met een speciale bijeenkomst tussen premier Erdogan, president Gül en stafchef generaal Basbug, om de spanningen tussen het leger, de waakhond van het seculiere systeem, en de in de islam gewortelde regering te bespreken. In een verklaring na afloop werd onderstreept dat „het publiek er zeker van kan zijn dat de kwestie zal worden behandeld in overeenstemming met de wet”. Volgens de verklaring „moet iedereen verantwoordelijk handelen zodat de instituties geen schade oplopen”.

„De crisis is voorlopig ten einde, of de spanningen zijn verminderd of zijn ten minste een tijd uitgesteld”, zei een vooraanstaande commentator, Mehmet Ali Birand, vanmorgen. „Nu moeten we afwachten.”

Premier Erdogan zei tegen parlementsleden dat „niemand boven de wet staat, niemand onaantastbaar is en niemand geprivilegieerd is”. „Een beschadigde democratie is niet het lot van dit land”, zei hij.

De vrijgelaten generaals zijn twee voormalige commandanten van luchtmacht en marine en een andere topgeneraal. Een vroegere commandant van het 1ste leger en een vroegere commandant van de Speciale Eenheden zitten echter nog vast. Voor zover bekend hebben de verdachten ontkend betrokken te zijn geweest bij de vermeende couppoging.

De krant Taraf meldde vorige maand dat het leger indertijd moskeeën had willen (laten) opblazen om chaos te creëren. Dan zou het de macht hebben willen grijpen om de orde te herstellen. De toenmalige stafchef, generaal Hilmi Ozkok, zou de plannen niet hebben gesteund. (AP, Reuters)