Ook met afscheid maakt protestantse bisschop indruk

Amper vier maanden was Kässmann bisschop van de Duitse Evangelische kerk. Ze maakte indruk met morele stellingen, en met haar afscheid na een fout.

Margot Kässman (in 1958 geboren als Schulze) werd eind oktober vorig jaar bisschop van de Evangelische Kerk. De theologe was de eerste gescheiden bisschop, en moeder van vier dochters. Ze wilde de kerk een eigentijdser karakter geven en meer jongeren aanspreken. File photo of Margot Kaessmann, leader of the Evangelical Church in Germany, speaking during an interview in Berlin January 14, 2010. Kaessmann was stopped for running a red light while driving under the influence of alcohol, the Hanover state prosecutors office said February 23, 2010. Picture taken January 14, 2010. REUTERS/Thomas Peter/File (GERMANY - Tags: POLITICS RELIGION)
Margot Kässman (in 1958 geboren als Schulze) werd eind oktober vorig jaar bisschop van de Evangelische Kerk. De theologe was de eerste gescheiden bisschop, en moeder van vier dochters. Ze wilde de kerk een eigentijdser karakter geven en meer jongeren aanspreken. File photo of Margot Kaessmann, leader of the Evangelical Church in Germany, speaking during an interview in Berlin January 14, 2010. Kaessmann was stopped for running a red light while driving under the influence of alcohol, the Hanover state prosecutors office said February 23, 2010. Picture taken January 14, 2010. REUTERS/Thomas Peter/File (GERMANY - Tags: POLITICS RELIGION) REUTERS

Met een citaat uit het bijbelboek van Jezus Sirach en de woorden dat een mens nooit dieper kan vallen dan in Gods hand, legde bisschop Margot Kässmann gisteren haar functie neer als hoogste vertegenwoordigster van de Duitse protestante kerk. Haar geloofwaardigheid was aangetast. „Ik kan niet met het nodige gezag in mijn functie aanblijven”.

De charismatische en populaire Kässmann (51) werd afgelopen weekend in Hannover betrapt toen ze onder invloed van sterke drank met haar auto door rood reed. Ze had 1,54 promille alcohol in haar bloed. Ze heeft als tv-dominee en publiek figuur altijd sterk geageerd tegen rijden onder invloed. Kässmann is sinds oktober 2009 voorzitter van de ‘Evangelische Kirche in Deutschland’, een bond van hervormde, lutherse en gereformeerde kerken.

Haar organisatie was ondanks aanzwellende kritiek achter Kässmann blijven staan. Maar de bisschop trok met kenmerkende soevereiniteit de enige conclusie die ze voor juist hield: opstappen. „Blijf bij datgene wat je hart je ingeeft”, zo haalde ze een wijsheid van Jezus Sirach aan. Als bisschop stapt ze op; als pastor wil ze actief blijven.

Haar vertrek is in Duitsland veelbesproken voorpaginanieuws. Al jaren is Kässmann een mediaster. Een dominee die niet saai is, die zich publiekelijk met religieuze, ethische en morele kwesties bemoeit en die het hart op de tong draagt. Aantrekkelijk en doorleefd; moeder van vier dochters; op latere leeftijd gescheiden; borstkanker doorstaan – kortom, „een mens zoals wij allemaal”, in de woorden van een aanhangster die uiting aan haar gevoelens gaf.

Kässmann is erin geslaagd het duffe imago van de Duitse protestante kerk en diens functionarissen op te poetsen. Haar mediaoptredens en moderne aanpak lagen niet bij iedereen goed. In de conservatieve hoek van haar kerkenbond werd gemord. Daartegenover stond de vaststelling en – bij velen – de waardering dat ze de hervormde kerk had teruggebracht als factor van belang in het Duitse maatschappelijke debat.

Haar Kerstpreek in de Vrouwenkerk in Dresden maakte indruk: „Niets is goed in Afghanistan (…). Kennelijk zorgen wapens ook niet voor vrede”. Veel politici en hoge militairen vielen over de frêle bisschop heen – maar die gaf geen krimp. Duitsland genoot.

Zaterdag ging het mis. Ze had gedronken, ging achter het stuur zitten en werd betrapt. „Ik heb een grote fout gemaakt, die ik diep betreur”, zei ze gisteren in een korte verklaring voor de pers. Na afloop daarvan beantwoordde ze geen vragen. Er klonk aarzelend, daarna aanzwellend applaus. Sommige medewerkers moesten huilen.

De lof die Kässmann vandaag oogst voor haar rigoureuze stap is groot. „Zij doet wat zoveel politici en door schandalen getroffen ondernemers en bankiers [ten onrechte] nalaten”, schrijft Der Tagesspiegel instemmend.