Ruzie over Falklands is een welkome afleiding

Uit protest tegen de Britse olieboringen bij de Falkland-eilanden laat Argentinië alle schepen controleren.

Critici zien het als een afleidingsmanoeuvre.

Toen de Argentijnse regering vorig jaar haar meerderheid in het parlement verloor, voorspelden analisten al dat president Cristina Kirchner gretig decreten zou gaan uitvaardigen om haar zin te krijgen. Vorige week zette zij weer haar handtekening onder een verordening: een die een oud conflict, de territoriale claim op de Britse Falkland-eilanden, een nieuwe dimensie geeft.

Schepen die tussen Argentijnse havens en de Falkland-eilanden willen varen, moeten voortaan eerst een vergunning aanvragen bij de Argentijnse autoriteiten, volgens het decreet.

Aanleiding: het Britse oliebedrijf Desire Petroleum en een aantal andere oliemaatschappijen willen in de wateren rond de Falkland-eilanden gaan boren. Het eerste platform, de Ocean Guardian, is maandag al op 160 kilometer uit de kust begonnen met boringen. Volgens deskundigen zouden 60 miljard vaten olie in de zee rond de eilanden te winnen zijn.

Maar Buenos Aires heeft sinds 1982, toen de Falkland-oorlog tegen de Britten werd verloren, de claim op de archipel nooit opgegeven. De Argentijnse regering is verbolgen nu de Britten er willen boren. Met het decreet probeert Argentinië de booractiviteiten in ieder geval te vertragen. Latijns-Amerikaanse landen hebben maandag hun steun uitgesproken voor Argentinië in het conflict.

Zelf verwees Kirchner in een verklaring van vorige week onder meer naar resolutie 502 van de VN-Veiligheidsraad. Dit besluit uit 1982 riep Argentinië op zich terug te trekken na verovering van de Britse eilanden. Ook spoorde het beide landen aan te komen tot een diplomatieke oplossing voor het militaire conflict. De betrekkingen tussen Groot-Brittannië en Argentinië werden acht jaar later formeel hersteld. Toch blijft Argentinië vasthouden aan de eilanden.

Wat de directe gevolgen zijn van het decreet voor de olieboringen is onduidelijk. Tussen de Falkland-eilanden en Argentinië is doorgaans weinig zwaar goederentransport. Grote schepen die bijvoorbeeld petroleum vervoeren richting de Falkland-eilanden komen via havens in Uruguay of Chili. Vooral met het laatste land doen de eilanden veel zaken.

Hoewel de Britse heerschappij over de Falkland-eilanden veel Argentijnen steekt, zetten commentatoren in kranten als La Nación en Clarín vraagtekens bij de achterliggende motieven van Kirchner. De terugkerende vraag is of de president hiermee niet de aandacht van de Argentijnen probeert af te leiden van de binnenlandse problemen. Ook de invasie van de Falkland-eilanden door de militaire junta in 1982 werd gezien als een afleidingsmanoeuvre. Het Argentijnse volk leed en morde onder de economische misère. In 1983 was het einde van de dictatuur een feit. Tot een militair conflict zal het nu niet komen, zo is de verwachting. Duidelijk is wel dat Kirchner genoeg binnenlandse problemen heeft. Een geschil met een buitenlandse ‘vijand’ zou een welkome onderbreking kunnen zijn.

De economische groei van Argentinië blijft haperen, terwijl de inflatie is geëxplodeerd. Ondertussen worden de president en haar man Néstor Kirchner, de vorige president, beticht van speculatie met voorkennis en dubieuze vastgoedtransacties. Zo zou Néstor Kirchner twee miljoen dollar hebben gekocht, vlak voor de kredietcrisis eind 2008 losbarstte en Argentinië onder druk stond zijn munt te devalueren. Pijnlijke beschuldigingen voor het koppel in tijden van crisis.

In januari botste Cristina Kirchner bovendien met de president van de Centrale Bank. Hij weigerde een deel van de buitenlandse bankreserves vrij te geven voor de afbetaling van overheidsschulden. Ondanks dat de rechter de hoogste man van de bank in het gelijk stelde, besloot Kirchner hem alsnog via een decreet te ontslaan. Het was een controversiële ingreep, die de onafhankelijkheid van de Centrale Bank heeft aangetast.

Ondertussen heeft Kirchner een nieuwe, bevriende bankpresident aangesteld. Politieke analisten vrezen dat de reserves van de bank straks vaker gebruikt zullen worden voor de financiering van regeringsprojecten. Zeker met het oog op de presidentsverkiezingen van volgend jaar. Kirchners echtgenoot zal mogelijk opnieuw een gooi doen naar het hoogste ambt van het land.

Vanuit de hoofdstad Port Stanley van de Falkland-eilanden liet parlementariër Jan Cheek tegenover de BBC Radio weten niet verbaasd te zijn over de actie van Buenos Aires. Al eerder werden chartervluchten naar de eilanden aan banden gelegd. Hij concludeerde: „Het is meer van hetzelfde en wij zien het aankomen als de Argentijnse regering problemen heeft. Wij zijn een welkome afleiding.”