'Het is campagnetaal van Wouter Bos'

Het CDA kan Bos’ opstelling over Uruzgan niet plaatsen. Onnodig, zegt fractievoorzitter Van Geel. Er valt nog een financiële crisis op te lossen.

Pieter van Geel (58) is sinds 21 februari 2007 fractievoorzitter van het CDA. Daarvoor was hij in de kabinetten-Balkenende I, II en III staatssecretaris van Milieu. Hij was vanaf 1995 gedeputeerde in Noord-Brabant. Vorig jaar lekte uit dat hij in die provincie commissaris van de koningin had willen worden. den bosch,9/11/00. pieter van geel, brabants gedeputeerde cda 'er. foto leo van velzen/nrc.hb.
Pieter van Geel (58) is sinds 21 februari 2007 fractievoorzitter van het CDA. Daarvoor was hij in de kabinetten-Balkenende I, II en III staatssecretaris van Milieu. Hij was vanaf 1995 gedeputeerde in Noord-Brabant. Vorig jaar lekte uit dat hij in die provincie commissaris van de koningin had willen worden. den bosch,9/11/00. pieter van geel, brabants gedeputeerde cda 'er. foto leo van velzen/nrc.hb. foto leo van velzen

Pieter van Geel is een pragmatisch politicus. Problemen zijn er om opgelost te worden. Hij noemt zich een man die „stap voor stap een dossier wegwerkt”. Of coalitiepartner PvdA ook nog pragmatisch problemen wil oplossen, weet de CDA-fractievoorzitter niet. „Ik kan niet in de hoofden en harten van een ander kijken.” Hij veroordeelt het Uruzgan-ultimatum van Wouter Bos gisteren voor zijn doen scherp. „Ik zou dit niet zo gedaan hebben. Het is campagnetaal. Afghanistan is onnodig verpolitiekt.”

Van Geel heeft weinig tijd. Hij moet laveren. Tussen crisisoverleg en vele telefoontjes. Dat het voortbestaan van kabinet sinds gisteren zo aan een zijden draad zou hangen, had hij niet verwacht. En de vraag of hij denkt dat het kabinet zijn 3-jarig bestaan haalt, op 22 februari, beantwoordt hij maar niet. „Elk antwoord dat ik geef, wordt toch verkeerd uitgelegd.”

Gaat dit conflict nog wel over de missie in Uruzgan?

„Ik kan het van de PvdA in ieder geval niet plaatsen. Het kabinet heeft vorige week een zorgvuldige procedure afgesproken. Het verzoek van de NAVO zou goed worden bekeken, ook andere opties, buiten Uruzgan. De Tweede Kamer is terecht terughoudend geweest, er zijn geen spoeddebatten geweest. Conform aanbevelingen van de commissie-Davids wachten we op een kabinetsbesluit. Ik wil die procedure gewoon afmaken.”

Wat wil het CDA nu met de missie?

„Om alle misverstanden uit de wereld te helpen: deze missie, in deze omvang, moet aan het einde van dit jaar worden beëindigd. Een verlenging van een vechtmissie is ook voor ons niet aan de orde. We hebben twee voorwaarden. Wat we hebben bereikt in Uruzgan, of beter gezegd in Afghanistan, moet worden geborgd. Dat niet de positie van meisjes en vrouwen weer verslechtert, dat het niet weer een broeinest wordt van terroristische cellen. Wat we in 2011 gaan doen, moet ook zinnig en veilig zijn, in het licht van een verdere overdracht van taken aan de Afghanen. Dat is de Obama-strategie.”

En dus met een kleinere missie in Uruzgan blijven, zoals de NAVO vraagt, is bespreekbaar?

„Dat is bespreekbaar, als aan randvoorwaarden wordt voldaan. In de NAVO-brief zitten aanknopingspunten. Ook een missie buiten Uruzgan is bespreekbaar. Ik kan de militaire situatie niet beoordelen. Daarom hebben we een zorgvuldige procedure afgesproken.”

Maar begint dit geen wanvertoning te worden? Het CDA is een bestuurderspartij, de mensen in het land willen dat er wordt geregeerd. De coalitie maakt alleen maar ruzie.

Lachend. „Dat is een goed punt. Ik zeg niet dat Davids en Uruzgan geen belangrijke onderwerpen zijn. Maar ik kom veel in zaaltjes, en dan krijg ik geen vragen over Davids, en maar weinig over Uruzgan. Wel over werk, over de integratieproblematiek in de wijken. Dat houdt de mensen bezig. Of dat ze het niet begrijpen dat natuurontwikkeling voorrang krijgt op hun baan.

„Wie gaat de rekening van de crisis betalen? Dat is de meest politieke vraag die op dit moment zou moeten spelen.”

Als dat het belangrijke thema is, dan moet het kabinet zich daar toch in hoofdzaak mee bezighouden?

„Dat betreur ik ook. Je kunt je energie maar één keer opbranden. Ik hoop oprecht dat het kabinet zich nog kan richten op de economie en de overheidsfinanciën. De urgentie lijkt nog steeds niet te zijn doorgedrongen. We moeten 35 miljard bezuinigen, want anders betalen onze kinderen de rekening. Ik vind het verbazend dat ambtenaren cao-loonstijgingen van ver boven de nul eisen.”

U heeft gezegd dat dit kabinet op vijf tot vijftien onderwerpen grote besluiten over hervormingen moet nemen. Is dat nog haalbaar?

„Dat moet wel. Dit kabinet moet nog wat laten zien. En als wij wat van de burgers vragen, moeten we beginnen bij de overheid zelf, door echt in te grijpen in het aantal departementen. Niet een afdelinkje hier en daar. We kunnen terug naar acht departementen. Ik ga niet kwartetten welke ministeries gaan verdwijnen. Ik loop hier lang genoeg mee om te zien dat het echt met minder toe kan. Dat moeten we in de volgende formatie regelen. Een optie is minder ministers en meer staatssecretarissen benoemen. Het aantal deelraden en het aantal volksvertegenwoordigers kan ook omlaag.”

Ook minder Eerste en Tweede Kamerleden?

„Dat sluit ik niet uit. Maar ik denk aan alle bestuurslagen, Statenleden, raadsleden, leden van de waterschappen. Ik bepleit ook een belangrijke hervorming op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. We hebben als partij al eerder betoogd dat je dat anders kunt organiseren. Andere ministeries hebben ook internationale taken. Je moet dat geld op een andere manier verdelen. Er kan zeker een half miljard worden bezuinigd. Het budget kan van 0,8 procent van het bruto binnenlands product naar 0,7 procent.

„De publieke omroep is bij ons ook niet veilig. Op zijn minst moet die een pas op de plaats maken. Verder willen wij de subsidieverslaving aanpakken. In onderwijs en reïntegratie gaat 3 miljard aan subsidies om. Economische Zaken verstrekt 650 miljoen subsidie aan bedrijven, terwijl die veel belasting betalen. Als je subsidies verlaagt, kun je zelfs wat lasten verlichten. En toch nog meer dan honderden miljoenen besparen.”

Denkt u eigenlijk dat de PvdA nog wel door wil?

„Er is wel vaker geen cent voor dit kabinet gegeven. Maar in de zomer kwamen we er met AOW wel uit. De volgende bananenschil was Davids. Op die bananenschil is gedanst, maar we kregen weer voet aan de grond, om een wat ingewikkelde beeldspraak te gebruiken. Nu hebben we weer een gevoelig dossier. Het is nu wel extra complex, met de verkiezingen. Zeker als ik zie hoe sommige partijleiders zich manifesteren.”