Het afremmen van de serotonineproductie bevordert botaanmaak

Röntgenopname van gebroken heup. foto ap ** ADVANCE FOR WEEKEND EDITIONS, NOV. 22-23 ** Dr. Steve Bubb holds a template of part of an artificial hip against an x-ray prior to performing a minimally invasive hip replacement surgery at Shawnee Mission Medical Center in Merriam, Kan. Oct. 8, 2003. The new surgical procedure uses two small incisions instead of the one large one used by traditional hip replacement surgeries resulting in dramatically reduced recovery times. (AP Photo/Charlie Riedel)
Röntgenopname van gebroken heup. foto ap ** ADVANCE FOR WEEKEND EDITIONS, NOV. 22-23 ** Dr. Steve Bubb holds a template of part of an artificial hip against an x-ray prior to performing a minimally invasive hip replacement surgery at Shawnee Mission Medical Center in Merriam, Kan. Oct. 8, 2003. The new surgical procedure uses two small incisions instead of the one large one used by traditional hip replacement surgeries resulting in dramatically reduced recovery times. (AP Photo/Charlie Riedel) ASSOCIATED PRESS

Osteoporose of botontkalking is effectief te behandelen door de aanmaak van serotonine in de darm te remmen. Althans bij muizen en ratten. Amerikaanse en Indiase onderzoekers gebruikten hiervoor een klein molecuul, aangeduid als LP533401. Al in kleine doses bleek dit de afbraak van botweefsel tegen te gaan. Het brengt echter ook de vorming van nieuw bot op gang. Hierin verschilt het van de meeste geneesmiddelen tegen osteoporose. Of het middel veilig is voor mensen moet nog blijken (Nature Medicine, 7 februari).

Gezond botweefsel wordt voortdurend vernieuwd. Oude botcellen worden vervangen door nieuwe. Naarmate we ouder worden, krijgt de botafbraak de overhand en kan osteoporose ontstaan. De botten verliezen aan stevigheid met meer kans op botbreuken. Dit overkomt vooral vrouwen na de menopauze, omdat de beschermende werking van de vrouwelijke geslachtshormonen dan wegvalt.

Serotonine is vooral bekend als neurotransmitter in de hersenen. Een tekort aan serotonine kan leiden tot het ontstaan van depressies. Niettemin zit de meeste serotonine in de darm. Daar speelt het een rol bij de darmperistaltiek. Dat het ook betrokken is bij de afbraak en opbouw van bot, werd al langer vermoed. Versnelde botafbraak is een van de bijwerkingen van moderne antidepressiva, die het gehalte aan serotonine in de hersenen moeten verhogen.

Twee jaar geleden onderzocht dezelfde onderzoeksgroep een zeldzame op osteoporose lijkende botafwijking. Daarbij ontdekten zij dat een van de daarbij betrokken genen de aanmaak van serotonine in de darm stimuleert. Ongeveer tegelijkertijd werd ontdekt dat de stof LP533401 de serotoninesynthese remt. Reden genoeg om na te gaan of dit bruikbaar is als middel tegen osteoporose. Daarvoor verwijderden de onderzoekers bij muizen- en rattenvrouwtjes de eierstokken, zodat die vervroegd in de menopauze kwamen. Enkele weken later kregen de dieren dagelijks oraal LP533401. Zelfs in zeer kleine doses bleek dit het ontstaan van osteoporose te voorkomen en al aanwezige botontkalking te genezen.

De meeste middelen tegen osteoporose gaan het verlies van botmassa tegen maar zorgen niet voor de aanmaak van nieuw bot. Wat LP533401 extra aantrekkelijk maakt is dat het de bloedhersenbarrière niet kan passeren. Het heeft dus ook geen invloed op de serotonine in de hersenen en dus ook niet op de stemming. Huup Dassen