In Iran heet het internet nu filternet

Internet verbindt de wereld. Maar Iran trekt juist digitale muren op om de oppositie te verhinderen te communiceren.

Veiligheidsagenten op het Azadiplein in Teheran waar aanhangers van de Iraanse regering vandaag de 31ste verjaardag van de islamitische republiek vierden. Foto AFP Iranian security forces stand guard as tens of thousands of Iranians gather in Azadi (Freedom) Square in southwestern Tehran to listen to a speech by President Mahmoud Ahmadinejad, marking the 31st anniversary of the Islamic revolution on February 11, 2010. Ahmadinejad said Iran has produced a "first stock" of 20 percent enriched uranium for its nuclear programme and is capable of enriching it to 80 percent but will not do so. AFP PHOTO/ATTA KENARE
Veiligheidsagenten op het Azadiplein in Teheran waar aanhangers van de Iraanse regering vandaag de 31ste verjaardag van de islamitische republiek vierden. Foto AFP Iranian security forces stand guard as tens of thousands of Iranians gather in Azadi (Freedom) Square in southwestern Tehran to listen to a speech by President Mahmoud Ahmadinejad, marking the 31st anniversary of the Islamic revolution on February 11, 2010. Ahmadinejad said Iran has produced a "first stock" of 20 percent enriched uranium for its nuclear programme and is capable of enriching it to 80 percent but will not do so. AFP PHOTO/ATTA KENARE AFP

Googles e-maildienst Gmail bestaat niet meer in Iran. Internetgebruikers zijn een gevaar voor de staatsveiligheid geworden, vinden de autoriteiten.

Sinds de chaotisch verlopen presidentsverkiezingen in juni en de straatprotesten die erop volgden worden er iedere dag meer pagina’s afgesloten. Het wordt steeds moeilijker om de digitale muren van de staatscensuur te omzeilen.

Net als miljoenen andere gebruikers in Iran probeerde ik vorige week in te loggen om mijn berichten te checken, en kreeg een bericht dat een van de populairste pagina’s op het web niet meer bestaat. Nu moet ik lastige hack- en antifilterprogramma’s gebruiken om de bezorgde e-mails van mijn moeder te kunnen lezen.

Bepaalde buitenlandse nieuwswebsites, sites die kritisch tegenover de regering staan en enkele sociale netwerksites is de oorlog verklaard. Wie in Teheran Facebook, Twitter maar ook CNN, BBC en tientallen in Iran gevestigde persagentschappen op internet wil bezoeken krijgt een boodschap dit niet mogelijk is.

„Dierbare gebruiker”, staat er in rood te lezen. „Deze site is niet toegankelijk.” Omdat regels in Iran immer ter discussie staan, is er ook een mogelijkheid om te klagen. „Als deze pagina per ongeluk is geblokkeerd, stuur dan een e-mail naar filter@dci.ir met de nodige uitleg”, staat er te lezen.

Bij Gmail staat slechts dat de pagina niet bestaat, een teken wellicht dat we na de revolutionaire hoogtijdag van vandaag weer normaal mogen mailen. Hoop doet leven in Teheran.

In een land waar de nog overgebleven kranten vaak faxen ontvangen van het ministerie van Cultuur en Islamitische Leiding met verordeningen om bepaalde onderwerpen te mijden, is internet de roeptoeter van nieuwtjes geworden. In Teheran maken veel mensen gebruik van het web.

Vervolg Internet: pagina 5

Niets aan de hand in Iran

Mensen van alle leeftijden die je hebt ontmoet op een bruiloft of een begrafenis, voegen je de volgende dag al toe op de sociale netwerksite Facebook. Mijn vrouw, een Iraanse fotografe, heeft 1.873 vrienden op Facebook.

Volgens de Iraanse autoriteiten is dit soort sites onderdeel van de „zachte oorlog” tegen Iran met als doel het islamitische systeem omver te werpen. Maar leiders van de oppositie zeggen dat een staat die de inhoud van televisie en kranten dicteert, kan verwachten dat sommige mensen internet gebruiken om alternatief nieuws te brengen of te volgen .

Een van mijn Iraanse vrienden, ik zal zijn naam niet noemen, is het afgelopen jaar veranderd van een simpele blogger in een geraffineerde techneut, die vrijwel alle internetblokkades weet te omzeilen. Vorige maand leerde hij me hoe mijn e-mail via mijn mobiele telefoon te checken, (hoe dan ook een technologische doorbraak voor mij in Iran). Middels bepaalde codes kan ik nu gewoon bij mijn Gmail op mijn Nokia E71, maar echt makkelijk is het natuurlijk niet. Veel internetgebruikers hebben speciale software om de filters van de regering te omzeilen. Dat maakt het toch al langzame internet in Iran nog een stuk langzamer.

Er is tegenwoordig sprake van een ‘cyberpolitie’ die e-mails en weblogs controleert. Het bezit van anti-filter software is strafbaar, net als het sturen van mails met beledigingen aan het adres van de president en andere leiders. Een nationaal internet is in de maak, waarbij de regering bepaalt welke sites zichtbaar mogen zijn voor het volk. Wat het verschil wordt, weet niemand: internet wordt nu al ‘filternet’ genoemd.

De afgelopen tijd wordt internet, net zoals mobiele telefoons en sms-berichten, tijdens dagen van protest helemaal uitgezet. Om te voorkomen dat mensen video’s van politiegeweld oploaden naar sites zoals Youtube (ook geblokkeerd in Iran) wordt de bandbreedte van het gehele internet zo verminderd dat het vrijwel onbruikbaar wordt.

„Het is alsof we helemaal alleen zijn”, zegt een medewerker van een internetbedrijf. „De hele wereld staat met elkaar in verbinding, maar wij Iraniërs mogen geen ander nieuws horen.”

Geen ander nieuws, en nu dus ook bijna geen Gmail meer. Ik heb gisteren mijn moeder dus maar gebeld. Vlak voordat ik de telefoon het ingetoetste nummer hoorde draaien klonk er een luide en verdachte piep die mij eraan deed herinneren dat het gesprek wellicht werd opgenomen. „Gaat het goed daar?” vroeg mijn moeder direct. „Prima!”, antwoordde ik. „Niets aan de hand!”