BAE Systems komt misschien weg met een hoge boete in de VS

Het is in potentie een dodelijker wapen dan alles wat BAE Systems, Europa’s grootste defensieleverancier, in zijn arsenaal heeft staan. Het ligt diep begraven in de richtlijn van de Europese Unie over de aanschaf van goederen en diensten, en kan – als het tot ontploffing wordt gebracht – het hele bedrijf opblazen.

In de richtlijn staat dat geen enkel bedrijf of individu dat is veroordeeld wegens samenzwering, corruptie, omkoping of fraude, in aanmerking komt voor overheidscontracten in de hele EU.

De angst voor die straf is een van de redenen dat het onderzoek naar het duistere verleden van BAE zo lang heeft geduurd. Zelfs ondanks het feit dat alle partijen niets liever wilden dan een schikking, was het in beginsel rampzalig als het bedrijf ook maar iets zou erkennen van de aantijgingen waarmee het Britse Serious Fraud Office (SFO) dreigde. Vandaar het merkwaardige spektakel vorige week vrijdag, toen BAE schuld bekende aan één enkel plichtsverzuim met betrekking tot de boekhouding.

Dit technische, onschuldig klinkende vergrijp is niet ernstig genoeg om door te kunnen gaan voor een schending van bovengenoemde richtlijn, maar heeft het SFO niettemin in staat gesteld te claimen een recordboete te hebben opgelegd. Dit was echter ook een wassen neus, omdat het grootste deel van het geld naar Tanzania gaat om de schaamte van de Britse regering over het schandelijke gedrag van BAE in dat land toe te dekken. Als de nog niet zo lang geleden aangetreden directeur van het SFO, Richard Alderman, werkelijk denkt dat dit een goed resultaat is, is hij niet geschikt voor deze baan.

De Europese richtlijn biedt een uitweg. Paragraaf 23 lid 2 stelt fraudeurs in de gelegenheid contracten in de wacht te slepen als er sprake is van „zwaarwegende overwegingen van algemeen belang”, maar sommige Europese landen zouden een veroordeling kunnen aangrijpen om BAE geen contracten meer te gunnen.

De aanpak van de Amerikaanse autoriteiten is doortastender. De VS hebben BAE een boete van 400 miljoen dollar (292 miljoen euro) opgelegd, terwijl het onderzoek voortduurt. Gelukkig voor BAE is zijn Amerikaanse dochteronderneming niet bij de zaak betrokken, waardoor het Amerikaanse ministerie van Defensie zich niet hoeft te buigen over het probleem dat de Europese richtlijn in Europa met zich heeft meegebracht. Geen wonder dat de beurskoers van BAE is gestegen.

Neil Collins