Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Milieu en natuur

Orang-oetan Nonja maakt foto's

ILLUSTRATIE IRENE GOEDE
ILLUSTRATIE IRENE GOEDE Goede, Irene de

Het idee kwam van een reclameman. Mogen jullie orang-oetans foto’s maken?, vroeg hij. En ach, waarom niet, dacht toen de directeur van de grote dierentuin van Wenen. In de oerwouden van Borneo en Sumatra gebruiken deze superslimme mensapen ook simpele gereedschappen.Zo kreeg een 33-jarig orang-oetanvrouwtje uit die Weense dierentuin, Nonja, haar eigen fototoestel. Met een stevige plastic behuizing, want Nonja gooit het toestel af en toe ook voor de lol naar hokgenoten Sol, Vladimir en Mota. Bovendien hebben orang-oetans zulke sterke handen dat Nonja een gewone camera per ongeluk stuk zou kunnen knijpen.Het toestel verschilt ook verder een beetje van een ‘mensencamera’. Want telkens als Nonja een foto maakt, rolt er een rozijn uit het apparaat. Terwijl Nonja die rozijn oppeuzelt worden de foto’s draadloos naar het internet gestuurd. Daar komen ze op Nonja’s eigen facebookpagina te staan. Een geweldige fotograaf is Nonja (nog) niet. Veel foto’s zijn bewogen en haar hokgenoten staan er haast nooit helemaal op. Soms zie je alleen twee ogen of een verdwaalde orang-oetanhand. En de boomstronken en slingertouwen in het hok zijn vanuit de vreemdste hoeken vastgelegd.Samen vormen die foto’s een grappige collage. Maar je wordt er niet alleen vrolijk van. Het is als met orang-oetans zelf. Die lijken soms ook zo spottend én zo droevig tegelijk te kijken.Net zo zijn de foto’s een beetje dubbel. Want uit hoeveel hoeken je slingertouwen ook bekijkt: een hok blijft een hok. Je ziet meteen: het oerwoud is leuker.Maar ja, Nonja is geboren in de dierentuin. Ze zou in bomen niet kunnen overleven. En op de foto’s waarop ze zelf staat, zie je dat ze in het fotograferen wel plezier heeft. Of zouden het de rozijnen zijn?Margriet van der Heijden

Ga naar Nonja’s facebook via: www.nrc.nl/kleinewetenschap