Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Cultuur

Nieuwjaarsconcert brengt alle ikken samen

Klassiek Nieuwjaarsconcert van het Nederlands Blazers Ensemble Gehoord: 1/1 Concertgebouw, Amsterdam. ****

„Ik!” Zo luidde het weinig hoopgevende thema van het traditionele Nieuwjaarsconcert door het Nederlands Blazers Ensemble. Als schapen kwamen de musici uit alle hoeken en gaten van het Concertgebouw het podium opgekropen, waar ze zich gedwee formeerden tot een kudde. Onvermijdelijk stak het brutaalste schaap, hoboïst/spreekstalmeester Bart Schneemann, zijn kop uit boven de rest. Met Toon Tellegens verhaal van de walrus die bedachtzaam van de zee de rivier opzwemt om te ontdekken wie hij nu eigenlijk is, wist hij het naargeestige en egocentrische ‘Ik’ al meteen te relativeren. Wat volgde stemde optimistisch.

Uit de krottenwijken van Kinshasa in Congo waren de invalide straatmuzikanten van Staff Benda Bilili (‘Kijk verder dan de Verschijning’) naar Nederland gehaald, die swingend in hun rolstoelen en dansend op hun krukken het statige Concertgebouw op zijn kop zetten. De Iraanse zangeres Marjan Vahdat verhief haar fenomenale stem om in naam van alle onderdrukte vrouwen hartverscheurend mooi te zingen voor gelijke rechten, subtiel aangemoedigd door Schneemann op solo hobo. Ook de in nauwsluitend rood gehulde hoboïste Irma Kort liet zich niet zomaar kooien. Als ontembare tijgerin wist ze zich al dansend en hobo spelend op muziek van Eva Bittová uit haar ijzeren hok te bevrijden, terwijl de begeleidende kudde onderwijl juist vrijwillig de kooi in dromde om gezellig samen te zijn.

Met weemoedige ‘traditionals’, de menslievende Liszt-bewerking van Bachs ‘Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen’; serene muziek van Händel en Purcell; swingende arrangementen van Martland en Van der Heijde; jazz van Ernst Reijsiger; en de jaarlijks terugkerende Elvis-song, werd duidelijk gemaakt dat er op aarde geen ‘ik’ zonder ‘jij’ en ‘wij’ kan bestaan.

Die humane gedachte werd deels ondersteund door een der winnaars van de jaarlijkse compositie-wedstrijd voor de jeugd. Annemiek de Bruin (1993) schreef haar romantische Nonego (‘Niet ik’), omdat ze vindt dat alle muziek over ‘wij’ gaat. Maar de Shaffy-epigoon Guus van Wolde (1993) betoogde juist vanachter de piano: „Ik ben niet iemand/ Die van and’ren aanneemt hoe die leven moet… Ik blijf gewoon ik.”

Twee ikkige bassisten vlogen aan het eind al spelend metershoog de lucht in, maar ze werden overtroffen door een derde hemelbestijger: Elias, de grootste bassist van de Albert Cuyp Markt.