Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Terrorisme

Neem geen nieuwe scanners maar bestrijd Al Qaeda

De Nederlandse inlichtingendiensten kwamen een paar weken geleden tot de conclusie dat „de slagkracht van Al-Qaeda om Europa te raken beperkter is dan een jaar geleden.” Hoe kom je tot zo’n conclusie? Weliswaar worden de kampen van de Taliban en Al-Qaeda in Pakistan in opdracht van president Obama gebombardeerd. Maar hieruit kunnen we niet concluderen dat de slagkracht van Al-Qaeda is afgenomen. Al-Qaeda is een bredere en diepere organisatie dan een gewone terreurbeweging. Hetzelfde geldt voor de Taliban van Pakistan en Afghanistan. Ondanks alle bombardementen neemt het aantal aanslagen in Afghanistan en Pakistan toe. Alleen al deze week kwamen acht Amerikanen om het leven in Afghanistan.

Toch beweren de Nederlandse veiligheidsdiensten dat de slagkracht van Al-Qaeda is verminderd. Erik Akerboom, de nationale coördinator terrorismebestrijding, was van mening dat in Nederland, in tegenstelling tot in andere Europese landen, het dreigingsniveau mag worden verlaagd. Wat is dan het verschil tussen Nederland en die andere Europese landen? Volgens Akerboom is er geen specifieke jihadistische focus meer op Nederland maar wel op Duitsland en op Denemarken. Duitsland wordt volgens hem gezien als de zwakste schakel in de Afghanistancoalitie: „Het draagvlak bij de bevolking voor de militaire missie is aanzienlijk kleiner dan in Nederland. In Duitsland vonden verkiezingen plaats. Terreurgroeperingen probeerden, door met aanslagen te dreigen, de verkiezingen te beïnvloeden. In Denemarken speelt de cartoonproblematiek nog steeds. In de VS zijn zelfs mannen aangehouden die een aanslag zouden hebben voorbereid op de krant die de spotprenten publiceerde.”

Dit is een vreemde manier van denken. Cartoonproblematiek, Fitna en andere gebeurtenissen worden slechts aangegrepen om een daad te legitimeren. Een moslimterrorist kan altijd en overal een legitieme aanleiding vinden om een terreurdaad te verrichten. Waarom is dat zo? Wij leven in een democratisch land waarin onvervreemdbare rechten zoals de vrijheid van meningsuiting, godsdienstvrijheid en het gelijkheidsbeginsel gelden. Deze principes kunnen telkens situaties veroorzaken die de politieke islam niet bevalt. In Dar al-kufr, het land van ongelovigen, zijn er altijd goede redenen te vinden om de bewoners ervan te bestrijden. De slagkracht van een groep hangt niet af van de uiteindelijke legitimatiegrond van een terreurdaad maar van de organisatie en de ideologie.

Als de organisatie van een terreurgroep achteruit gaat, spreekt men van vermindering van slagkracht. Maar de organisatie van het moslimterrorisme is niet alleen gebaseerd op fysieke trainingskampen. Ook op internet kun je bijna een complete training volgen. De terroristen kunnen er in de toekomst zelfs voor kiezen om hun leden te laten toetreden tot het leger van een land, Nederland bijvoorbeeld. Dat wordt dan het trainingskamp voor een terrorist. Moderne terroristen zijn intelligent en vindingrijk. De meeste Talibanstrijders zijn bergbewoners, maar dat geldt niet voor de terroristen die in Europa of Noord-Amerika moeten opereren. De Nigeriaanse moslimterrorist die via Schiphol in de Verenigde Staten een aanslag wilde plegen, was een intelligente en zelfs welgestelde jongen.

De tweede component van de terroristische slagkracht is de ideologie. Op dit gebied hebben terroristen zelfs in Europa vooruitgang geboekt. De grondslag van de ideologie van Al-Qaeda is het jihadistische salafisme: een radicaal puriteinse versie van de islam die de wetten en traditie van profeet Mohammed bijna letterlijk wil toepassen. Het is een tweetrapsraket: salafisme en jihadisme. Maar de eerste stap wordt bepaald door het salafisme, de puriteinse, zuivere geloofsovertuiging. Is iemand bekeerd tot het salafisme, dan start men de fase van het rekruteren voor de jihad. Conclusie: hoewel de puriteinse vorm van salafisme ongevaarlijk lijkt, is dat wel de eerste stap naar het jihadisme. Waar veel puriteinse moslims wonnen, bestaat aanzienlijk meer kans op jihadistische radicalisering. Er lopen nu in Europa aanzienlijk meer salafisten rond dan in 2001.

Abdul Farouk Umar Abdulmutallab is een 23-jarige Nigeriaan die tijdens Kerst een aanslag wilde plegen in de Verenigde Staten. Alle vriendelijke gebaren van president Obama jegens de radicale moslims blijken zinloos te zijn geweest. Detroit is ontsnapt aan een gruwelijke aanslag. De opdrachtgevers van Abdul Farouk wonen en werken in Jemen. De Jemenitische regering is wel in staat oorlog te voeren tegen de sji’itische minderheid in Jemen. In de afgelopen weken werden daar zelfs duizenden sjiieten op een gruwelijk wijze om het leven gebracht. Natuurlijk ontstond daarover geen rumoer in de wereld: de sjiieten zijn geen Palestijnen en de Jemenitische regering is geen Joodse staat. Maar voor een oorlog tegen de terroristen wil de Jemenistische regering veel geld hebben. Zo doet Pakistan het ook. De strijd tegen het terrorisme is een lucratieve bezigheid voor lokale despoten.

De Nigeriaanse moslimterrorist is niet een gediscrimineerde zielige figuur. Zijn vader is bankier en oud-minister. De Afrikaanse combinatie van deze twee functies betekent meestal een boef. Ook de groep die op 9/11 aanslagen pleegde bestond voornamelijk uit welgestelde personen. Niet rancune maar ideologische overtuiging maakt van iemand een moslimsterrorist.

Een onderbroekbom! Wat fantasierijk zijn de terroristen! En precies hier begint het voor ons problematisch te worden. Nu blijkt dat de terrorist zijn onderbroek als wapen kan gebruiken, willen de overheden machines inzetten om iedereen te controleren. Tevens benadrukte de minister van Binnenlandse Zaken dat ze de gevoelige plekken waar onze onderbroeken gehuisvest zijn, zal laten controleren als de huidige maatregelen niet voldoende zijn.

Heeft de Nigeriaanse jongen gewonnen? Ja, zeker. Wat wilde hij met zijn aanslag bereiken? Vrees aanjagen. Heeft hij dat bereikt? Ja, er komen nieuwe machines en misschien zullen we straks helemaal naakt moeten gaan vliegen. En Al-Qaeda gaat de komende jaren werken aan een nieuw terreurmethode. Zo zal het normale leven totaal onmogelijk worden gemaakt. Er zijn grenzen, ook aan de beveiliging van onze samenleving. Gaan wij deze grenzen overschrijden, dan zegeviert het terrorisme.

We moeten juist harder en effectiever strijd voeren tegen de politieke islam op ideologische en organisatorische gebieden. De democratische samenlevingen kunnen zich niet oneindig aanpassen aan de terreurdreiging.

Wilt u reageren? Dat kan op nrc.nl/ellian