Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politie, recht en criminaliteit

Iedereen stond paraat voor dé nacht

Oud en Nieuw in Den Haag is berucht. Maar dit jaar bleef het relatief rustig. Dankzij een grondige voorbereiding.

Den Haag 1-1-2010 Bij het Shell station op de Paul Krugerlaan, wacht de ME om ingezet te worden op de Delfselaan, uiteindelijk blijkt buiten aanwezigheid, inzet van de ME niet nodig in Den Haag. Foto Floren van Olden
Den Haag 1-1-2010 Bij het Shell station op de Paul Krugerlaan, wacht de ME om ingezet te worden op de Delfselaan, uiteindelijk blijkt buiten aanwezigheid, inzet van de ME niet nodig in Den Haag. Foto Floren van Olden

Rondom twee ME-bussen en zes jeeps staan enkele tientallen ME’ers in het felle licht van een benzinestation gereed om in te grijpen. Kort daarvoor is even verderop op de Delftselaan in de Haagse wijk Transvaal een politieagent besprenkeld, vermoedelijk met benzine. „Ze proberen de politie uit te dagen”, zegt een commandant.

‘Ze’, dat zijn de mensen die hier op straat de jaarwisseling ‘vieren’. In het verleden ging het in deze buurt tijdens Oud en Nieuw vaak mis, de laatste jaren werden vooral veel auto’s in de brand gestoken. „Wij staan paraat, maar we laten het in eerste instantie door de platte petten oplossen”, zegt de ME’er. Op de Delftselaan houden groepjes ‘gewone’ agenten de situatie in de gaten. Een papiercontainer vliegt in brand. Een man gooit een tapijt op het vuur. Uiteindelijk hoeft de ME hier niet in te grijpen.

Even later is dat wel nodig in Delft. Op de Chopinlaan voert de ME, net als vorig jaar, charges uit. Daarna ontvouwt zich in en rond de vele flatgebouwen in de buurt een kat- en muisspel tussen arrestatieteams en jongeren. De sfeer is grimmig. Ook in Zoetermeer moet de ME aan het eind van de oudejaarsnacht nog in actie komen.

Het blijken incidenten in de Haagse regio. Als de korpsbeheerder en burgemeester van Den Haag Jozias van Aartsen rond half vier ’s nachts de balans opmaakt, spreekt hij van een „beheersbare” nacht. Het lijkt dat Oud en Nieuw „minder heftig” is verlopen dan een jaar eerder. Van Aartsen denkt dat het te danken is aan de grondige voorbereiding van politie, Openbaar Ministerie, brandweer en gemeente. De burgemeester zelf heeft in de aanloop naar de jaarwisseling zo’n 250 potentiële raddraaiers aangeschreven, met de mededeling dat zij in de gaten worden gehouden.

Aan het begin van de avond had Van Aartsen op het hoofdbureau van politie Haaglanden een zaal vol afgevaardigden van politie, brandweer, hulpdiensten en ME toegesproken. „U staat vanavond aan de frontlinie.” Oud en Nieuw is in Den Haag berucht. Plaatsvervangend korpschef Frank Paauw herinnert zich dat de politie in de jaren negentig met lawinepijlen werd beschoten. De ME moest met betonblokken straten afzetten. Die roerige tijden zijn voorbij, maar Oud en Nieuw is voor het korps van de Haagse (regio-) politie nog altijd dé gebeurtenis van het jaar. Alle verloven worden ingetrokken. Tijdens een doorsnee avond zijn er 166 agenten op straat, gedurende de oudejaarsnacht 1.268. De voorbereidingen zijn al maanden bezig.

Afgelopen dinsdag vindt het eerste grote appèl van politie, brandweer, ME en hulpdiensten plaats. Afgevaardigden van de verschillende politiebureaus uit de regio vertellen over aanhoudingen, samenscholingsverboden, incidenten, risico’s en geruchten in hun gebied. De algemeen commandant, Paul Entken, hamert op de speerpunten van het beleid, zoals het verhalen van schade op daders en het lik-op-stukbeleid met betrekking tot geweld tegen hulpverleners. Normaal vinden dagelijks gemiddeld drie geweldsincidenten tegen hulpverleners plaats, nu zijn dat er vijftig. Entken: „Het lijkt wel of het normaler wordt gevonden met Oud en Nieuw.”

Geweld tegen hulpverleners wordt zwaar beoordeeld, via het ‘supersnelrecht’. Maandag kunnen de eerste verdachten voor de rechter worden gebracht. Verder is in Den Haag flink ingezet op het voorkomen van autobranden. De gemeente heeft mensen aangeboden om gratis of tegen een gereduceerd tarief de auto in een parkeergarage te parkeren. Verder is de politie alert op mensen die rond de jaarwisseling PET-flesjes en jerrycans benzine komen tanken.

Bij het laatste appèl, op oudejaarsavond om 19.00 uur, worden de laatste ontwikkelingen besproken. Conclusie: iedereen is klaar voor de nacht. Entken waarschuwt voor verslapping. „Routine is onze grootste vijand.” Een commandant van de ME laat trots zijn I-phone zien met live-beelden van de brandstapel op het strand van Scheveningen. „Kijk, zo hoog is hij nu al.” Alle ME-commandanten beschikken dit jaar voor het eerst over deze techniek. De nieuwe technieken zijn net als de uitvoerige voorbereidingen verklaringen voor een relatief rustige jaarwisseling. Plaatsvervangend korpschef Paauw: „Toch gaan we het nooit normaal vinden wat er allemaal kapot gemaakt wordt.” Korpsbeheerder Van Aartsen sluit zich daar bij aan. Oud en Nieuw is allang geen feestelijke nacht meer, vindt hij. „Het is een crisissituatie van een paar uur.”

Bekijk foto’s van jaarwisseling op nrc.nl/binnenland