Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Wetenschap

Een dodelijke studie

Wetenschapspagina, 22-12-09

Dat na het kritische Inspectierapport van het Utrechtse Propatria-onderzoek onder patiënten angst voor deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek is weggenomen, is onwaarschijnlijk. Niet de onderzoekers, de medisch-ethische commissie ter toetsing vooraf of de ziekenhuisdirectie lijken schuldig aan dit echec, maar alleen de veiligheidscommissie, die waakte over het aantal complicaties tijdens het verloop van het onderzoek. Er waren van tevoren stopregels opgesteld, maar bij tussentijdse analyse hoeft een verschil in ernstige complicaties zoals sterfte tussen de groepen statistisch niet-significant te zijn om een onderzoek te staken. Als halverwege de sterfte hoger ligt in de groep met de nieuwe behandeling, is de kans dat het resultaat op het eind van het onderzoek in het voordeel van die therapie zal uitvallen, minuscuul (het futiliteitcriterium). Het onderhavige onderzoek (The Lancet, 14 februari 2008) zou dan gestaakt zijn en al helemaal niet verder uitgebreid.De ‘vinger aan de pols’-veiligheidscommissie van Propatria was niet helemaal onafhankelijk, maar bleek grotendeels samengesteld uit deskundigen uit het UMC Utrecht zelf, dat het studiecentrum was. Er leek dus een belang te zijn het onderzoek voort te zetten, mogelijk omwille van de wetenschap.Dus ten halve gekeerd, ware beter geweest. Dan was er wel nog steeds meer sterfte bij het probiotica-onderzoek geweest, maar dan ‘gelukkig’ statistisch niet significant hoger dan bij de gebruikelijke behandeling. En dat was al genoeg geweest om aan te tonen dat probiotica-therapie in deze vorm geen rol heeft bij de behandeling van ernstige alvleesklierontsteking.

Prof.dr. F.W.A. Verheugt, cardioloog

Amsterdam