Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Milieu en natuur

Dr. Zeepaard sputtert na

de proefjesfabriek

Heb je veel vuurwerk gezien en gehoord donderdagnacht? En was er champagne? Met deze proef kun je zachtjes nog een laatste klapper maken. Doe dat wel buiten. En samen met je vader of moeder!

Wat heb je nodig? Een lege wijnfles (0,75 liter) met kurk, keukenpapier, schoonmaakazijn, fijne soda, een eetlepel en een maatbeker met water.

Wat moet je doen? - Neem alle spullen mee naar buiten.- Vul de fles met 250 milliliter water. Gebruik daarvoor de maatbeker.

- Doe er 250 milliliter schoonmaakazijn bij.

- Schep drie eetlepels fijne soda op een stuk keukenpapier.

- Maak een smal rolletje van het keukenpapier met soda.

- Duw het pakketje soda in de fles en zet gauw de kurk er losjes op.

- Zet de fles op de grond en ga een paar grote stappen achteruit.

- Wacht vijf minuten en dan... Plop!

Hoe kan dat? Als schoonmaakazijn en soda mengen, reageren ze met elkaar. Bij die reactie ontstaat koolzuurgas. We noemen koolzuurgas ook wel koolstofdioxide of CO2. Het koolzuurgas kan niet ontsnappen uit de fles, omdat de kurk erop zit. De reactie duurt wel een paar minuten. Tijdens de reactie ontstaat steeds meer gas, dat niet uit de fles kan. Dat gas bestaat uit kleine deeltjes en omdat dat er steeds meer worden, drukken ze steeds harder tegen de kurk aan. Als de druk in de fles dan te hoog wordt, schiet de kurk er ineens van af.

Koolzuurgas zit ook in frisdrank en champagne. Het zorgt voor de belletjes.

Janine van Driel Krol van Stichting C3

Meer: www.c3.nl/kids

Of: www.nrc.nl/kleinewetenschap