Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politiek

DEBAT VAN DE WEEK

De kersttoespraak van de koningin, 25 december, Nederland 1. Reacties op nrc.nl/discussie, geenstijl.nl.

De koningin heeft groot gelijk

De koningin ontketende een uitbarsting van gramstorig digitaal gekwetter met een kersttoespraak over wat ze pesterig betitelde als „het communiceren in kleine korte boodschapjes”. Ze bedoelde e-mail, sms, msn, facebook, twitter. De contribuanten aan de site geenstijl.nl namen het persoonlijk op, ook al blijven ze onder hun bivakmuts van een verzonnen naam onpersoonlijk. De koningin sprak over het anoniem „domweg, grofweg emoties uiten” en „spreken zonder respect zonder daar op te worden afgerekend”. En afgerekend worden door „de linkse kerk en de elite” willen reaguurders niet. Ze voelen zich als verzetsmannen in de illegale pers.

Iemand die luistert naar de naam Brouhaha vindt het juist goed dat de reaguurder veilig verscholen zit achter zijn beeldscherm. „Afgezien van de kans om door de PoliCor-Gestapo te worden opgepakt vanwege het uiten van het islamvriendelijke bewind onwelgevallige meningen”, voegt hij daaraan toe. De reaguurder „zegt tenminste wel waar het op staat.”

Een Jelmer voegt daaraan toe: „Als je ziet hoe het met Fortuyn en Van Gogh is afgelopen, en hoe Wilders en Hirsi Ali er dagelijks bijlopen vind ik het niet zo vreemd dat mensen vooral anoniem vanachter een scherm hun mening geven. Alleen een linkse mening kun je tegenwoordig nog veilig in het openbaar uiten, lijkt het wel.” Iemand onder de naam Du Roy Soleil heeft een scherpere verklaring: de linkse elite wil de mening van het volk niet horen, maar door internet wordt die toch geconfronteerd met wat in voetbalkantines en rond borreltafels wordt gezegd. Maar waarom moet alles wat vrij en niet anoniem in dronkenschap of melige stemming wordt beweerd, verder komen dan de borrelbar? Het gebeurt wel. Nederland verkeert helemaal niet in een chagrijnige stemming. De nijdassen kunnen hun viriele chagrijn nu groot publiceren. Internet is een megastencilmachine.

De discussie op nrc.nl is gelukkig niet bozig. „Buren kunnen soms vreemden worden, maar mensen veraf kunnen als naaste buren worden en dat kan de cohesie in de samenleving als geheel bevorderen”, meldde J. J. van der Gulik. „Is er ooit een kersttoespraak geweest waar de koningin ageerde tegen de telefoon?”, vraagt Henk Binnenwerk.

Maar wordt de cohesie in de samenleving bevorderd door intensief internetcontact tussen zeg een Arnhemse en iemand uit Vancouver? Als de Arnhemse ziek is, kan de Canadees geen boodschappen voor haar doen. De buren zijn weliswaar minder aardig en interessant dan die Canadees, maar je weet wat je aan ze hebt. En ze kunnen haar poes te eten geven als ze de Canadees voor het eerst bezoekt. In het geval van een datingsite valt een lijfelijke ontmoeting vaak tegen. Je moet voortdurend opletten of je niet anoniem digitaal wordt bedrogen.

De oude wereld van nabuurhulp komt niet terug. Mensen willen niet aan een gemeenschap vastzitten, maar hun eigen contacten kiezen. Net als de kroonprins reizen ze desnoods naar het zuidelijkste puntje van Argentinië. Ze hoeven ook de straat niet meer op want de huiskamer heeft een entertainmentcentrum. Nederland is onderweg van een hechte samenleving met onderling vertrouwen naar een middle trust mobiele samenleving. Individuele vrijheid is fijn, maar kost wat. Over de bezwaren sprak de koningin. Internet geeft meer vrijheid en compenseert de nadelen slechts deels. Internet brengt snel mensen bij elkaar als ze niet in beslag genomen zijn door anderen. Uit Vancouver seint de Arnhemse naar haar fysieke vrienden en buren dat de Canadees haar heeft bedrogen en wat nu?

Maarten Huygen