In het geboortecentrum is alle hulp nabij

In achterstandswijken gaan relatief veel baby’s dood rondom de geboorte. Het Erasmus MC bouwde daarom een geboortecentrum. Het is vaak volgeboekt.

Photo: Dirk-Jan Visser / Rotterdam – The Netherlands: 31-12-2009: Het Geboortecentrum Sophia in het Sophia kinderziekenhuis biedt de bevalling en de kraamtijd onder een dak. Een huiselijke omgeving met de afdeling Verloskunde van het ziekenhuis om de hoek. Tijdens de bevalling en kraamtijd vrouwen rekenen op zorg. Voor de man is de mogelijkheid om te overnachten. Hier: Trieneke van Duppen en Richard Schoonderwoerd met hun zoon Thomas Visser, Dirk-Jan

„Ik begrijp niet dat vrouwen nog een tweede kind willen”, zegt Trieneke van Duppen. Ze is een paar dagen geleden met een keizersnede bevallen van Thomas. Ze rust uit in een kamer van het geboortecentrum van het Sophia ziekenhuis in Rotterdam. Het is een soort ruime hotelkamer: fijne bedden – ook een voor haar partner– en een rode leren fauteuil in de hoek, modieuze gordijnen en een zacht oranje-rood-geel tapijt.

Erg handig, vindt haar man: als je denkt dat je een probleem hebt, is er binnen twee minuten een arts. Door de keizersnede had Van Duppen moeite om de borstvoeding op gang te krijgen. „Als ik ’s nachts bel, komt er meteen iemand. Als je thuis bent, doe je dat gewoon niet. Dat heeft goed geholpen.”

Geboortecentra in alle grote steden, dat is een van de voorstellen die de stuurgroep Zwangerschap en Geboorte gisteren deed aan minister Klink (Volksgezondheid, CDA). Na de eerste weeën kunnen vrouwen naar een geboortecentrum om rustig te bevallen. Als medische hulp nodig is, wordt het bed naar de andere kant van de gang gereden voor bijvoorbeeld een reanimatie. Dus: niet bevallen in een rumoerig, onpersoonlijk en duur ziekenhuisbed, maar toch de zorg binnen handbereik.

Dit soort geboortecentra zorgt er volgens de stuurgroep voor dat veel vrouwen fijner kunnen bevallen dan thuis. Daar is het te klein of er is geweld in het huishouden. „Soms is er niet eens een bed”, zegt projectleider Semiha Denktas. „Of is er geen licht, omdat de energierekening niet werd betaald.”

Een geboortecentrum is volgens de stuurgroep een van de voorstellen waarmee de hoge babysterfte in Nederland kan worden teruggebracht. Eén op de honderd baby’s overlijdt kort voor, tijdens of na de bevalling: op Letland en Frankrijk na het slechtste van de EU. In achterstandswijken is het nog erger: daar ligt de babysterfte op 1,6 per 100 geboorten. Dat was de reden voor de gemeente Rotterdam, Erasmus MC en verzekeraar Achmea een geboortecentrum te bouwen: op het dak van het Erasmus MC. Drie maanden geleden ging het open en de belangstelling is groot. Soms zitten alle vier bevalkamers en twaalf verblijfkamers vol. Daarom is besloten over een jaar in Rotterdam-Zuid ook een geboortecentrum te openen. Voor zover bekend heeft alleen het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis in Amsterdam een vergelijkbaar centrum.

Af en toe klinkt er in de gang babygehuil. Tegen het plafond plakt een ballon waarop staat: ‘Happy! A son!’ Allemaal vrolijke gezichten. Een bonk van een kerel loopt met een dienblad in zijn hand stralend over de gang. Een bezoeker haalt uit een automaat een vaas met een boeket bloemen.

Van Duppen is blij dat ze in het geboortecentrum is bevallen. Thomas is haar eerste kind, maar de bevalling viel tegen. „Het leek me vooraf makkelijk. Je denkt dat de natuur wel haar werk doet, maar dat is niet zo. Het klopt niet met de boekjes over bevallen. Daarin beschrijven ze allemaal roze wolken. Maar voor mij heeft het uit die roze wolken veel geregend.”

Vrouwen betalen een eigen bijdrage voor het geboortecentrum. Dat verschilt per zorgverzekeraar, maar ligt op 200 tot 300 euro. De stuurgroep stelt daarom voor aan minister Klink die eigen bijdrage snel te schrappen. Want het advies roept op juist kwetsbare groepen met een klein inkomen te helpen. Daar is voor baby’s de meeste gezondheidswinst te halen. „Vrouwen vinden het hier zo fijn, dat ze heel vaak vragen of ze toch niet nog een dagje langer mogen blijven”, zegt Denktas. Die badkamer met het oranje bad is bijna altijd beter dan wat vrouwen thuis hebben. De mannen hoeven door het breedbeeld tv-scherm op de kamer ook geen enkel moment te missen van Studio Sport.

Langer dan vier dagen blijven, mag niet. Dat is te duur voor de zorgverzekeraar. Dus vandaag vertrekt Van Duppen: „Ik ben heel erg dankbaar dat dit mogelijk is. Thomas maakt een prettige start.”

Het advies van de stuurgroep op nrc.nl/binnenland

    • Frits Baltesen