Gelukkig Nieuwjaar

Vijfduizend incidenten als brandstichting, mishandeling, geweld tegen ambulance-, brandweer- en politiepersoneel. Achthonderd arrestaties. Op het station Rotterdam Alexander werden twee jongens door een trein geschept nadat ze bij een ruzie de rails waren opgevlucht. Een dode in Vlijmen als gevolg van vuurwerk. Schade voor verzekeraars in één nacht van zo’n 8 miljoen euro. Jawel, het was een relatief rustige jaarwisseling toen 2008 in 2009 overging.

Zo werd het althans bijna een jaar geleden door de autoriteiten, onder wie premier Balkenende, samengevat. Het verontrustende is dat, gegeven alle feiten, een conclusie als ‘relatief rustig’ kennelijk gerechtvaardigd was. Het hoopvolle was dat de minister-president eraan toevoegde: „De komende jaarwisseling moet echt rustig zijn.” Het zorgelijke is dat dergelijke woorden aanzienlijk makkelijker zijn uitgesproken dan dat ze worden waargemaakt. Bovendien: het zijn de lokale overheden die deze helaas gigantische en kostbare klus moeten klaren. Oudejaarsnacht bezorgt politie, hulpverleners en autoriteiten de ellendigste uren van het jaar.

Tot de raadselachtige opvattingen van sommige Nederlanders behoort dat een onprettige jaarwisseling voor hen een levensvervulling is, zoals zij ook voetbalwedstrijden, strandfeesten of andere evenementen met redeloos gewelddadig gedrag kunnen versjteren.

Intussen stapelt zich hier en daar in schuurtjes in woonwijken (illegaal) vuurwerk op, in hoeveelheden die eerder duiden op een voorgenomen terroristische aanslag dan op een vrolijk evenement. Maar het kabinet is tegen een vuurwerkverbod voor consumenten en de Tweede Kamer wilde dit jaar een burgerinitiatief, voorzien van 60.000 handtekeningen, waarin op een verbod werd aangedrongen, niet eens in behandeling nemen. Een feestje ga je niet bederven.

Het komt dus aan op de lokale maatregelen voor wat volgens burgemeester Van Aartsen van Den Haag geen evenement is „maar een crisissituatie die enige uren aanhoudt”, zo zei hij in de Volkskrant. Dus zijn de meeste verloven voor politie en andere hulpdiensten ingetrokken. In Den Haag geldt nu op enkele plekken tot 00.00 uur 1 januari 2010 een openbaar drankverbod. Rotterdam heeft vast bekendgemaakt welke boetes er op vernielingen staan: een kleine prullenbak 360 euro, een parkeerautomaat 5.000 euro. En Amsterdam laat met de campagne ‘Het is afkoelen of aangifte!’ weten dat agressie niet wordt gepikt, zeker niet tegen hulpverleners.

De preventie beperkt zich niet tot de steden. Boven het Noord-Brabantse kerkdorp Veen, dat de twijfelachtige eer heeft gewoonlijk alleen op 1 januari het landelijke nieuws te halen, zal naar verwachting een onbemand militair vliegtuigje als ‘vliegende verrekijker’ vandalen spotten.

De jaarwisseling vergt in Nederland zo langzamerhand een voorbereiding alsof een burgeroorlog dreigt. Dat is zonder weerga en niet acceptabel. Nadere bezinning is nodig om te voorkomen dat een welgemeend ‘gelukkig Nieuwjaar’ hier en daar slechts als een cynische wens kan worden opgevat.