Aanslag door Afghaanse militair groot gevaar

Nieuwsanalyse

Nu de Amerikanen nauwer gaan samenwerken met het Afghaanse leger, reageren de Talibaan met aanslagen door Afghaanse militairen.

Het is een groot gevaar voor de westerse troepen. De Talibaan hebben er een uiterst effectieve tactiek bij als het waar is dat een Afghaanse officier verantwoordelijk is voor de dood van acht Amerikanen en een Afghaan op een internationale basis, zoals de Talibaan claimen. De aanslag van gisteren komt vier weken nadat de Amerikaanse president Obama aankondigde de samenwerking met het Afghaanse leger tot een speerpunt van zijn Afghanistanbeleid te maken.

Niet alleen zouden zij die samenwerking zo verstoren. Het feit dat de aanslag op het terrein van een militaire basis plaatshad – de enige plaats waar internationale militairen zich veilig wanen – zal angst zaaien op alle internationale bases in het land, niet alleen in de gebruikelijke probleemgebieden. Met 520 omgekomen militairen was 2009 het dodelijkste jaar voor de internationale missies in Afghanistan sinds de verdrijving van het Talibaanregime.

Het Afghaanse leger heeft niet bevestigd dat de aanslag op post Chapman in Khost, waarbij acht medewerkers van de Amerikaanse inlichtingendienst CIA en een Afghaan omkwamen, het werk van een Afghaanse officier was.

Het zou niet de eerste keer zijn: dit jaar zijn er vier eerdere incidenten geweest waarbij Afghaanse militairen of agenten buitenlandse collega’s doodden. Dinsdag nog schoot een Afghaanse soldaat een Amerikaan dood op een basis in het noordwestelijke Badghis, en verwondde hij twee Italianen. Vorige maand doodde een politieagent vijf Britse militairen in opdracht van de Talibaan.

Om Obama’s doelstelling te halen dat het Amerikaanse leger vanaf juli 2011 kan beginnen met terugtrekken, is een snelle uitbreiding van de Afghaanse strijdkrachten nodig. Soldaten worden in hoog tempo gerekruteerd en krijgen een basisopleiding van ongeveer acht weken, waarna zij in het veld worden ingezet. Zeker in dit tempo is het onmogelijk om de achtergrond van alle rekruten grondig te controleren. Samen optrekken van internationale en Afghaanse militairen wordt de belangrijkste lesmethode.

Ook als zeker is dat de zelfmoordenaar gisteren een officier was, blijft de vraag hoe hij tot in de sportzaal van post Chapman kon doordringen. De bases zijn omgeven door meerdere ‘veiligheidsringen’. In Chapman waren geen Afghaanse militairen gelegerd. Wel worden Afghanen steeds vaker toegelaten voor bijvoorbeeld werkoverleggen, maar dit gebeurt doorgaans onder begeleiding. De Amerikanen in Khost hebben al meerdere zelfmoordaanslagen op hun bases meegemaakt, maar tot gisteren troffen de daders alleen de buitenste ring. Vooral de grote basis Kamp Salerno is vaak getroffen.

Terwijl veel aandacht uitgaat naar de inspanningen van de internationale troepen in de zuidelijke provincies Kandahar en Helmand, vechten de Amerikanen in de oostelijke provincies een vergelijkbaar zware strijd. Vooral in Khost, Paktya en Paktika hebben zij te maken met Talibaanstrijders van verschillende groeperingen die de grens oversteken met de tribale gebieden in Pakistan. Deze drie provincies lijden vooral onder het Haqqani-netwerk, dat grote gebieden beheerst en opereert vanuit Noord-Waziristan. De groep, die geleid wordt door de Afghaanse strijder Jalaluddin Haqqani en zijn zoon Sirajuddin, wordt verantwoordelijk gehouden voor goed georganiseerde aanvallen op legerbases en overheidsgebouwen in het oosten en in Kabul.

Terwijl het Pakistaanse leger dit jaar grote operaties heeft uitgevoerd tegen extremisten in de tribale regio’s, laat het de Haqqani’s ongemoeid. Deze maand hebben de VS bij verschillende bezoeken aan Islamabad aangedrongen op militair optreden tegen het netwerk, maar Pakistan zou blijven weigeren.

Niet alleen zeggen zij onvoldoende capaciteit hebben voor een meerfrontenstrijd, ook heeft Pakistan strategische belangen bij de Haqqani’s. Anonieme Pakistanen meldden in Amerikaanse media dat Islamabad, anticiperend op het vertrek van de Amerikanen uit Afghanistan, de Haqqani’s wil gebruiken om een groeiende invloed van India aan de westelijke grens te bestrijden. Tenzij de Amerikanen zelf de top van het netwerk uitschakelen, zullen Khost en omgeving waarschijnlijk niet snel veiliger worden.