Nigeria zit zonder president

President Yar’Adua van Nigeria ligt al vijf weken in een ziekenhuis in Saoedi-Arabië. Nigeria maakt zich steeds meer zorgen.

De president is ernstig ziek en het land komt vrijwel tot stilstand. De Nigeriaanse president Umaru Yar’Adua ligt al ruim een maand in een ziekenhuis in Saoedi-Arabië, onmachtig om Afrika’s meest inwonerrijke land te besturen. „De president is ziek en Nigeria is daardoor ook ziek geworden, omdat we niet zonder hem verder kunnen”, zei de Nigeriaanse aartsbisschop Rufus Ositelu deze week.

Een auto vol passagiers maar geen chauffeur, een ongekend grote politieke crisis. Dit zijn de woorden van columnisten en commentatoren in Nigeriaanse kranten over wat wordt gezien als een grondwettelijke crisis. Sinds Yar’Adua’s vertrek naar het ziekenhuis kon er geen nieuwe opperrechter worden beëdigd, een door het parlement aangenomen extra begroting wacht op presidentiële goedkeuring en de olie-industrie wacht op de uitgifte van nieuwe concessies. Zonder handtekening van de president komt de politieke machine tot stilstand in een land waar de president oppermachtig is.

Hoe het met Yar’Adua (58) gaat, blijft een mysterie. Bekend is dat hij een slechte gezondheid heeft. Al enkele keren eerder vertrok hij een paar weken voor medische behandeling buiten Afrika. Maar nooit bleef hij zo lang weg. Volgens de karige officiële informatie lijdt hij aan pericarditis, een ontsteking van het hartzakje. Dit kan redelijk gemakkelijk worden genezen, maar als het chronisch blijkt kan het wel ernstige langetermijneffecten hebben, met gevolgen voor zijn loopbaan.

Nigeria is een uiterst diverse natie en één van de scheidslijnen ligt tussen het overwegend islamitische noorden en het christelijke zuiden. Traditiegetrouw verschuift het machtscentrum na een aantal jaren van noord naar zuid, en vice versa. Yar’Adua is een noorderling, die twee jaar geleden aan de macht kwam na tien jaar heerschappij door de zuiderling Olusegun Obasanjo. Noordelijke politici vrezen dat na Yar’Adua’s dood of zijn aftreden zijn vicepresident uit het zuidoosten, Goodluck Jonathan president wordt. Volgens berichten in de Nigeriaanse pers willen zij voorkomen dat Jonathan de macht overneemt, hoewel de grondwet dit wel voorschrijft.

Misschien wel het meest urgente probleem is de onrust in de olieproducerende Nigerdelta. Op initiatief van Yar’Adua werd enkele maanden terug een akkoord met de gangsterrebellen in de Delta gesloten. De opstandelingen zouden de wapens neerleggen in ruil voor geld en werk. Een extra begroting hiervoor wacht echter op de handtekening van de president. Gedemobiliseerde rebellen roeren zich uit onvrede over het uitblijven van betaling en in de Delta achtergebleven opstandelingen voerden vorige week voor het eerst sinds maanden weer een aanval uit.