Waarom sproeit Ollie alles onder?

In Utrecht begint de opleiding ‘dierenarts met als specialisatie dierengedrag’.

Veel dieren vervelen zich. De eigenaren hebben niet genoeg kennis over hun dier.

Op een dag waren er vijf vreemde katers door het kattenluikje het huis van Sarah Hoornman binnengestapt. Ze hadden hun geurvlaggen geplant en waren weer vertrokken.

Sinds die onzalige dag zijn Hoornmans katten van slag. Cola is op van de zenuwen, Ollie sproeit overal in huis urine. En niet zo’n beetje ook. Elke dag is Hoornman met Biotex in de weer. De gordijnen heeft ze verwijderd, meubels weggedaan, maar uit het laminaat krijgt ze de doordringende pisgeur niet weg.

Nu staan Cola en Ollie in hun reismanden op de behandeltafel van de Gedragskliniek voor Dieren van de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht. Verder aanwezig: patiënteigenaar Sarah Hoornman, de moeder van Hoornman, gedragsbioloog Claudia Vinke, dierenarts Isabelle van Eijk, dierenarts met als specialisatie dierengedrag Valerie Jonckheer-Sheehy (tevens coördinator van de kliniek) en twee co-assistenten. De komende twee uur zullen zij een antwoord proberen te vinden op de vraag: waarom sproeit Ollie?

„Welke regionen besproeit hij?”, vraagt de gedragsbioloog. „Sproeit hij op horizontale of op verticale vlakken?” „U kunt beter vragen: waar sproeit hij niet”, zegt Hoornman. Op het aanrecht, tegen de gordijnen, tegen de bank, de tafels en de stoelen, de luidsprekerbox. Ollie sproeit overal en tegen alles. Alleen de caviakooi laat ze met rust.

Bij de afdeling Gezelschapsdieren van Diergeneeskunde konden eigenaren van huisdieren met gedragsproblemen al langer terecht. Gedragsbiologen werkten nauw samen met dierenartsen. Maar met de opening van de Gedragskliniek voor dieren is er een nieuwe specialisatie: veterinary behavorial medicine. „Een Nederlands woord bestaat eigenlijk niet”, zegt coördinator Valerie Jonckheer-Sheehy. „Het concept dierenarts met als specialisatie dierengedrag is hier nieuw.” Zij is de eerste die hier in Nederland voor wordt opgeleid. „Een gedragsbioloog heeft dierenartsen nodig om uit te sluiten dat een gedragsprobleem een fysieke oorzaak heeft”, zegt ze. „Een veterinary behaviour specialist heeft én verstand van diergeneeskunde én van dierengedrag.” Vooralsnog kunnen alleen honden, katten en papegaaien terecht in de Gedragskliniek, op termijn zijn ook gedragsgestoorde paarden welkom.

Bange honden, agressieve katten en oversekste papegaaien. Is het een typische uitwas van de moderne tijd? Dieren vervelen zich vandaag de dag, zegt Jonckheer-Sheehy. „Wie een bordercollie – een hond gefokt om de hele dag buiten te rennen en schapen te drijven – op een appartement houdt, vraagt natuurlijk om problemen.” En voor een kat is het een straf als hij de hele dag in één ruimte moet verblijven met een andere kat met wie hij in onmin verkeert.

Gedragsbioloog Matthijs Schilder ziet steeds vaker honden met ADHD. „Net als kinderen met ADHD zijn zij zeer onrustig, niet moe te krijgen en kunnen ze slecht leren.” En net als bij kinderen is de aandoening deels genetisch bepaald en wordt hij „bevorderd als er te weinig structuur in huis is”. Diereigenaren hebben tegenwoordig ook onvoldoende kennis over hun dier, zegt Jonckheer-Sheehy. „Een eigenaar kan bijvoorbeeld denken dat zijn hond agressief is tegen andere honden omdat hij dominant is, terwijl het dier eigenlijk bang is.”

Terug naar Cola en Ollie.

De dierenartsen en co-assistenten hebben zich inmiddels teruggetrokken om te beraadslagen. Ze recapituleren: „Het spel tussen Cola en Ollie escaleert snel naar agressie.” „Cola reageert heel heftig als ze buiten katten ziet.” „Ollie lijkt de agressiefste, maar is misschien wel bang van Cola.”

Na een kwartier keert de delegatie terug in de spreekkamer met een wetenschappelijk onderbouwd behandelplan. 1. Hoornman moet een derde kattenbak in huis zetten. 2. Op een plattegrond moet ze bijhouden waar en wanneer Ollie sproeit. 3. Ze moet filmpjes maken van de interactie tussen de twee katten. 4. Om de relatie tussen de katten te stabiliseren krijgt ze een recept voor een natuurlijk kalmeringsmiddel. Omdat de kliniek pas geopend is, is het vervolgconsult gratis. Vandaag kostte 180 euro.

    • Monique Snoeijen