Groothuis en Kuipers nu favorieten

Stefan Groothuis en Simon Kuipers plaatsten zich op de 1.000 meter overtuigend voor de Spelen. Ze gaan in topvorm naar Vancouver.

Triomfantelijk sloegen Stefan Groothuis en Simon Kuipers hun vuisten tegen elkaar, nadat ze vlak naast elkaar over de streep waren gekomen op de duizend meter bij het olympisch kwalificatietoernooi in Heerenveen. De concurrentie mocht discussiëren wie al of niet naar de Spelen gaat. De twee schaatsers uit de Control-ploeg reden gisteren zo sterk dat ze niet alleen zeker zijn van ‘Vancouver’, maar dat ze zelfs behoren tot de favorieten voor olympisch goud.

Groothuis won het fascinerende gevecht in een toptijd van 1.08,50 minuut, Kuipers was slechts tweehonderdste langzamer. Eerder dit seizoen reed Shani Davis bij wereldbekerwedstrijden in Thialf 1.08,48. De Amerikaanse wereldtopper op de middenafstanden is met 1.08,39 houder van het baanrecord. „Met deze tijden kunnen we zeker op een laaglandbaan de strijd aangaan met Davis”, jubelde Kuipers na afloop. Groothuis ging nog een stap verder. „Wij hebben hier vanavond aangetoond dat het mogelijk is om Davis te verslaan. Maar dat heb ik dit seizoen al een keer of tien gezegd.”

Als twee zwarte panters gleden de schaatsers uit de ploeg van coach Jac Orie naast elkaar over het ijs. Opening 16,64 om 16,66 in het voordeel van de iets vinniger bewegende Kuipers. Eerste volle ronde 25,15 om 25,22 in het voordeel van Groothuis, iets ‘luier’ bewegend maar wel zeer krachtig. En in de slotronde kreeg Kuipers met een uiterste krachtsinspanning zijn ploeggenoot in de laatste meters nog bijna te pakken: 26,66 om 26,69. „Ik hoorde Simon aankomen op het laatst”, lachte Groothuis. „De eindstreep had geen halve meter verder moeten liggen.”

Nooit waren Nederlandse schaatsers zo snel in Heerenveen. „Dit was de mooiste race van het jaar”, vond Groothuis. „Ik heb genoten.” Kuipers viel hem direct bij. „Ik ook Steef. Dit is het echte schaatsen. Een van de beste 1.000 meters die ik heb gereden.” De beste? „Toen ik Davis versloeg op de 1.000 meter in Calgary.” De beroemde rit in 2007 waarin hij als winnaar over de streep kwam maar door problemen met het elektronisch oog van de tijdwaarneming in eerste instantie zijn gouden medaille moest inleveren.

Groothuis (28) en Kuipers (27) waren de afgelopen jaren vaker in staat tot uitschieters op de 1.000 en 1.500 meter. Ze strijden tegen elkaar sinds ze in 2001 eerste en tweede werden op het NK voor junioren-A. Vorig seizoen kwamen ze bij elkaar in de ploeg, toen nog gesponsord door DSB. Vanaf dat moment worden hun prestaties met de week stabieler. In het olympisch seizoen zit er, hoewel Kuipers in het begin kampte met een liesblessure, zelden een negatieve uitschieter meer tussen. In de aanloop naar het olympisch kwalificatietoernooi reden de twee in een trainingswedstrijdje ook al onder de 1.09. „Als je een paar keer 1.08,8 rijdt, weet je dat 1.08,5 mogelijk is”, zei Groothuis.

De twee topsprinters renderen uitstekend onder de aanpak van coach Orie, die als weinig anderen de balans vindt tussen uithoudings- en sprintvermogen. Ondanks de problemen rond sponsor DSB hield hij strak vast aan de planning naar Vancouver. De toppers uit de succesvolle schaatsploeg lieten bijvoorbeeld de wereldbeker in Salt Lake City schieten voor een zonnig trainingskamp in het Italiaanse Collalbo.

Ook de plaatsen drie en vier op de duizend meter waren gisteren voor schaatsers uit de Control-ploeg. Het jonge talent Kjeld Nuis verbetert zichzelf elke wedstrijd weer en werd in 1.09,28 derde. In Thialf had de uit het gewest Zuid-Holland afkomstige middenafstandspecialist nooit onder de 1.10 gereden. „Hij rijdt supergoed”, oordeelde winnaar Groothuis over zijn jongste ploeggenoot.

Toch plaatste Nuis zich met zijn derde plaats niet voor Vancouver, omdat hij zich eerder dit seizoen nergens kwalificeerde. Nuis en coach Orie hopen op een aanwijsplaats, maar vooralsnog zijn de regels onverbiddelijk. Nummer vier Mark Tuitert (1.09,32) had al wel een kwalificatie op zijn naam en schuift daarmee door naar de derde olympisch startplaats.

Omdat ook nummer vijf in de uitslag, Beorn Nijenhuis (1.09,41), geen kwalificatie achter zijn naam had, schoof nummer zes Jan Bos (1.09,42) door naar de vierde startplaats voor Vancouver. Of die plaats daadwerkelijk wordt ingevuld, hangt af van de zogenoemde prestatiematrix. Alleen als vier schaatsers zich op meer afstanden plaatsen, gaat Bos op voor zijn vijfde Spelen (inclusief de Zomerspelen van 2004 als baanwielrenner). „Ik moet even afwachten”, reageerde hij laconiek.

Bekijk de race van Groothuis en Kuipers op nrc.nl/sport

    • Maarten Scholten