In welk internettijdperk leeft koningin Beatrix?

Dienstmededeling: Marc Chavannes is op vakantie, Steven de Jong neemt tijdelijk het blog over. Vanmiddag reed ik langs kasteel Drakensteyn. Hoge hekken, prikkeldraad. En een overdaad aan camera’s, die virtueel contact met mij legden. Wat onpersoonlijk, dacht ik. Daar woont Beatrix niet, dat weet ik wel, maar na haar abdicatie zal ze er waarschijnlijk intrekken.

Dienstmededeling: Marc Chavannes is op vakantie, Steven de Jong neemt tijdelijk het blog over.

Vanmiddag reed ik langs kasteel Drakensteyn. Hoge hekken, prikkeldraad. En een overdaad aan camera’s, die virtueel contact met mij legden. Wat onpersoonlijk, dacht ik.

Daar woont Beatrix niet, dat weet ik wel, maar na haar abdicatie zal ze er waarschijnlijk intrekken. Ik dacht bij het passeren aan een feel good interview van Oprah Winfrey met Barack Obama, dat gisteren op televisie uitgezonden werd. “Het Witte Huis is van het volk”, zei de president. “Ik ben slechts de huurder.” En daarom, zo beloofde hij, zal ik het toegankelijker maken.

Vlaggetjes

Echte contacten, daar houdt Obama van. Beatrix ook, al heeft ze daar dit jaar een vervelende ervaring aan over gehouden. Nota bene een figuur die alle contacten met vrienden en familie had doorgesneden, ramde zich door een met vlaggetjes zwaaiende menigte. Daarna zocht iedereen niet het contact met de menigte, maar met de dode Karst. Wie was deze man, wat bezielde hem, wat kunnen zijn naasten over hem vertellen? Saillant detail: Karst T. had geen computer en telefoneerde zelden. Had hij zich maar afgereageerd op de discussiefora van nrc.nl, denk ik nu.

Buren zijn soms vreemden voor elkaar, zei onze vorst in haar kerstrede. Op buurtbeleidsmatig niveau kun je daar je zorgen over hebben. Maar is dat de schuld van internet?

Oprechter

Het web is voor mij juist een werphengel. Vanavond heb ik via Skype een videoverbinding gelegd met mijn zus in Afrika en met mijn broer in Amerika. Het was alsof ze in mijn huiskamer zaten, zo echt! Hyves brengt mij in contact met oud-studiegenoten, LinkedIn met zakelijke contacten die ik in jaren niet meer gesproken heb. Niet zelden komt daar een echte afspraak uit voort, zoals ook blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. Mensen zien elkaar door het gebruik van Hyves juist vaker offline, concludeerden de wetenschappers.

Ik durf zelfs te stellen dat ik twee relaties aan internet heb overgehouden. Na in een kroeg e-mailadressen uitgewisseld te hebben, volgde er een lange correspondentie via MSN en e-mail. Om elkaar, jawel Koninklijke Hoogheid, beter te leren kennen. Want zoals NRC-columnist Marjoleine de Vos ooit schreef: in schrift zijn sommige mensen veel sympathieker en gevoeliger dan je aan de echte, onhandige, verlegen en daardoor wat te ruwe personen afziet. Ik citeer: “In een brief kun je de tijd nemen om even over een formulering na te denken, je kunt soms woorden gebruiken die je gênant zou vinden om uit te spreken: te zwaar, te teder, te eigenaardig. Je gebruikt stijlmiddelen: harde overgangen, korte alinea’s, bizarre spelwijzen of ironisch bedoelde hoofdletters. Je maakt in zekere zin een voorstelling van jezelf, die zowel kunstmatiger als oprechter is dan je in een gesprek kunt zijn.”

Allemaal virtueel, lieve Beatrix. En heus niet allemaal anoniem, zoals Willem Alexander onder het pseudoniem Van Buuren de Elfstedentocht uitreed. In welk internettijdperk leeft u eigenlijk? Internet draait nu om connecties; het is de werphengel naar ondergesneeuwde contacten en diep zwemmende vissen. Studeerkamergeleerden lopen leeg op Wikipedia en ideeën krijgen vorm op buurtsites. Politieke partijen worden geboren op internet. Opstanden ontstaan op Twitter.

Echte discussies

Het oordeel van een staatshoofd dat geadviseerd wordt door de Rijksvoorlichtingsdienst moet je niet al te gemakkelijk wegwuiven. Daar werken immers hoge ambtenaren die Communicatie gestudeerd hebben met als afstudeerrichting ‘journalisten-afpoeieren’. Maar toch. Het gevoel bekruipt me dat ze haar mening enkel en alleen op de boosaardige reacties op internetfora heeft gebaseerd. Bijvoorbeeld die over dat vakantiehuisje in Mozambique van haar zoon en schoondochter. En dan nog. Zouden die internetreaguurders in real life beter gestemd zijn? Nodig ze uit in uw kasteel, of beter: loop eens incognito een willekeurige kroeg in waar niet gekoekhapt maar stevig bier gedronken wordt. Echte discussies zijn niet noodzakelijkerwijs ‘naastenlievender’ dan virtuele.

Tot slot. Als onderdanige blogger heb ik geen voorlichtingsdienst achter mij staan. Desondanks stuur ik dit bericht liever de virtuele wereld in, dan dat het als uitroepteken gedrukt staat op een dode boom. Liever een executie op internet, dan een besmuikt geroddel in huiskamers waar de goedbedoelde kerstrede van een ongekozen staatshoofd als dictaat binnenkomt. Democratie komt met tegenspraak, misschien dat Beatrix daarom zo’n moeite heeft met dat vermaledijde internet.

NB: Alleen reacties onder vermelding van voor- en achternaam worden geplaatst.

    • Steven de Jong