Rudolfs neus

Dat rendieren niet kunnen vliegen, is algemeen aanvaard. Over de oorzaak van de rode neus zijn de meningen echter verdeeld. Vaak wordt beweerd dat Rudolf dronken is. Daar kunnen we kort over zijn: dronkenschap bij rendieren is niet wetenschappelijk vastgesteld. Is neusverkoudheid dan de oorzaak van de verkleuring? Ligt ook niet voor de hand. De neusholte, met zijn van slijmvliezen voorziene geplooide botstructuur, is namelijk een perfecte warmtewisselaar. Via een verfijnd bloedvatstelsel wordt ingeademde koude lucht opgewarmd voor het de longen bereikt. Uitgeademde warme lucht wordt gekoeld en condenseert niet, waardoor de neus droog blijft.

De Noorse bioloog Odd Halvorsen kwam met de meest plausibele verklaring voor de rode neus: Rudolf leed aan een parasitaire infectie van zijn luchtwegen. Met name de rendierneus is een walhalla voor parasieten. De horzel Cephenemyia trompe legt ’s zomers eitjes rond de neusgaten waarna de larven zich in de neusholten nestelen en verder ontwikkelen. Dit veroorzaakt ondraaglijke irritatie, en mogelijk een rode neus.

Rudolf zou overigens Rosie moeten heten, want alleen rendiervrouwtjes dragen in december nog een gewei. Volwassen mannetjes gooien het ruim voor de Kerst al af.

    • Kees Moeliker