Multatuli na 150 jaar held van Lebak

Honderdvijftig jaar na het verschijnen van de roman Max Havelaar is Multatuli de held van Lebak. Deze arme streek in West-Java is de plaats van handeling van zijn beroemdste roman, geschreven in het najaar van 1859 en verschenen in mei 1860.

In de hoofdstad Rangkasbitung zijn de belangrijkste straat en het kantoor van de regent genoemd naar de Nederlandse schrijver. Het streekparlement van Lebak heeft enkele jaren geleden een wet aangenomen om die naamsveranderingen door te voeren. Dat gebeurde op initiatief van de regent van Lebak, Mulyadi Jayabaya, een bewonderaar van de schrijver. Mulyadi beschouwt Max Havelaar als een rolmodel en zegt „in het voetspoor te willen treden van Multatuli”.

Multatuli is het pseudoniem van Eduard Douwes Dekker, schrijver en bestuursambtenaar in Nederlands-Indië. Dekker was in 1856 korte tijd assistent-resident van Lebak en kwam toen in aanvaring met de inheemse regent. Het conflict, dat uitdraaide op Dekkers ontslag, is het thema van ‘Max Havelaar’. De hoofdpersoon van het boek is ook assistent-resident van Lebak, net als Dekker. Hij beschuldigt de regent van machtsmisbruik en neemt het op voor de bevolking van Lebak.

„Hij is één van ons”, zegt een in woner over de nieuwe regent. „Hij spreekt onze taal, doet wat hij zegt en steelt niet van de armen, zoals zijn voorgangers. [...] De kinderen krijgen niet langer les tussen de kippen.”

Eduard Douwes Dekker is in Indonesië omstreden. Historici vinden dat hij te veel uitging van een rationeel-legale gezagsopvatting, en te weinig begrip had voor het traditioneel gezag van de hoofden. Ook Douwes Dekker heet daarom een koloniaal.

Terug naar Lebak: Weekblad

    • Dirk Vlasblom