Memoires van een collectioneur

Nederland, Wognum, 19_10-2009 DSB bank is failliet verklaard, Dirk Scheringa legt uit wat er de afgelopen week is gebeurd tijdens een persconferentie. Foto: Bram Budel Budel, Bram

Welke kansen kunnen uitgevers niet laten liggen in 2010? Tweede recensie van een fictief boek.

Onlangs liet ABN Amro het Spanbroekse Scheringa Museum voor Realisme leeghalen. Tevens werd alle beeldende kunst uit het DSB-hoofdkantoor te Wognum en uit Scheringa’s Friese villa verwijderd. Het was de afsluiting van een hoofdstuk dat alleen nog geschreven hoefde te worden. En dat is nu gebeurd, met Dirk Scheringa’s Verzamelen voor de klant. Mijn leven als collectioneur. Een persoonlijk document over opkomst en ondergang van de kunstverzamelaar die in zijn smaak dicht bij de mensen bleef: ‘Je moet kunnen zien wat er op staat’. Sympathiek.

Deze bescheiden (nog geen honderd pagina’s) maar zeer pregnante memoires bevatten een geëmotioneerde filippica tegen scribenten die beweerden dat de Scheringa-verzameling geen ‘echte collectie’ mag heten. ‘Ik en mijn vrouw hadden ze allemaal zelf uitgezocht en betaald, het was onze collectie, want mijn vrouw heet ook Scheringa.’ Aangrijpend is wat Scheringa vertelt over de ontmanteling van zijn Spanbroek-museum. Hij was er niet bij. ‘Ik had er geen kracht meer voor, je raakt toch aan die dingen gehecht. Terry Rodgers’ The Artificial Boundaries of Illusion uit 2009 mochten ze van mij zo meenemen – de titel zei me toch al niets. Ik had er een luipaardmantel van Fong Leng naast gezet, voor het contrast. Maar je eet geen boterham minder als je zulke spullen niet meer hebt.’ De gedachte aan de verwijdering van Jan Mankes Bomenrij (1915) maar vooral Carel Willinks De zeppelin (1933) doet Scheringa echter nog steeds volschieten. ‘Een meesterwerk. Die kwetsbare zeppelin, daar zag ik mezelf in.’ Scheringa vergeet niet de titel van zijn kunstmemoires te verklaren. ‘Mijn stukken zijn betaald met geld van de DSB-klant, ik heb mijn collectie aan de klant terug willen geven.’ Dankbare woorden, maar Verzamelen voor de klant wordt toch vooral beheerst door een staccato verbetenheid – de toon is die van het repeteergeweer. Dat maakt deze Scheringa-memoires tot onvergetelijke lectuur.

    • Atte Jongstra