Hete Nachten in de Hongerwinter

Welke kansen kunnen uitgevers niet laten liggen in 2010? Derde recensie van een fictief boek.

Een van de verrassingen in het eerste deel van Nop Maas’ fascinerende Reve-biografie was het relaas over Reve’s relatie in de oorlog met Tine Fraterman. Volgens Maas heeft Reve haar nooit in zijn fictionele werk laten optreden. Dat blijkt nu onjuist te zijn. Want in het voorjaar zal bij de Bezige Bij een onbekend romanfragment van ongeveer 50 bladzijden verschijnen over de moeizame liefde van een jonge typograaf, Simon, voor een even jonge zangeres die alleen met dierlijke bijnamen (‘Konijn’, ‘Apie’, ‘Poes’) wordt aangeduid. De editeur, de Friese dichter Foppe Fopma, vertelt in zijn nawoord het manuscript van Reve persoonlijk te hebben gekregen, toen deze in de jaren zestig in Greonterp zijn buurman was. Van dat manuscript zijn enkele pagina’s in facsimile afgedrukt. Nop Maas verklaarde desgevraagd dat het inderdaad om het handschrift van de jonge Reve gaat. De tekst zou nog in de oorlog zijn geschreven. Alleen op de eerste pagina staat in een rijper handschrift een – naderhand doorgekraste – titel: ‘Hete Nachten in de Hongerwinter’. Erg hoog loopt de erotische temperatuur overigens niet op. Maar Simon de typograaf mag wel een paar keer bij zijn zangeres de ‘brand’ blussen, zoals hij het tot haar grote ergernis noemt. Als pestkop wijst hij vooruit naar Frits van Egters, hoofdpersoon van De avonden. Hoogtepunt is een wonderlijke scène, waarin Simon in vrouwenkleding op weg gaat naar de Haarlemmermeer om illegale bonkaarten te bezorgen. Onderweg wordt hij aangehouden door een Duitse wachtpost. En dan staat er: ‘De soldaat, die door zijn kameraden Heinz werd genoemd, strekte een harde hand uit naar de bevende Simon, toen…’ Waarna het manuscript afbreekt, de lezer in onzekerheid achterlatend of hier een verwijzing naar Sterne’s A Sentimental Journey is bedoeld of dat de jonge schrijver zelf ook geen idee meer had.

    • Arnold Heumakers