Foebal

Het komende jaar kan voor Nederland en in het bijzonder voor Amsterdam een beslissende betekenis hebben. Dan zal er meer duidelijkheid zijn over de beraadslagingen in de Fédération Internationale de Football Associations, de FIFA. Wij hebben ons met de Belgen verenigd in het Holland-BelgiëBid dat tot doel heeft de wereldkampioenschappen voor 2018 of 2022 ‘binnen te halen’. Premier Balkenende en zijn voormalige collega Van Rompuy hebben in september dit streven gesteund, en daarbij konden ze weer rekenen op de warme sympathie van een aantal grote bedrijven. In de loop van het volgend jaar komt er witte rook uit de schoorsteen van de Sixtijnse voetbalkapel. Dan zal het Concilie van het Bruine Monster bekendmaken wat er is besloten. Neemt u me niet kwalijk dat ik een vergelijking met de Moederkerk maak. Alles wat met de wereldkampioenschappen te maken heeft, is omgeven met een geur van heiligheid. De priesters van de sport maken hun bedevaarten, doen hun geloften. De offerblokken worden gevuld. Straks, als de beslissing is gevallen, beginnen de uitverkoren landen met de bouw van de gigantische kathedralen. En dan, over acht jaar, stromen de gelovigen met honderdduizenden toe om de heiligen in actie te zien.

Die zegeningen zullen we dus op z’n vroegst deelachtig worden in 2018. En intussen zijn ook de economie, de hotelbranche, het toerisme, de sociale saamhorigheid, de ruimtelijke ordening, het openbaar vervoer en het culturele leven op een ongelofelijke manier gestimuleerd. Wat er in deze acht jaar in urbi et orbi verder gebeurt, is onze zorg niet. Stijgt de zeespiegel zodat we behalve aan de stadions ook veel meer geld moeten uitgeven aan dijkverhoging? Zal een nieuw macroproject van het openbaar vervoer tegen alle verwachtingen in het begeven, zoals we dat al eerder hebben meegemaakt? Gaat de islamisering verder (wat ik overigens niet geloof) en is Allah voor of tegen de WK? Moeten we ook nog rekening houden met een invasiemacht van zakkenrollers of skimmers? Hebben we al een schatting gemaakt van de politiemacht die we nodig zullen hebben om de bijverschijnselen binnen de perken te houden? Is er al een schatting gemaakt van de verzekeringspremies die we tijdens het festijn zullen moeten betalen?

Of ben ik te pessimistisch? De ervaring leert dat wereldspelen, de Olympische en de WK voetbal, de tot dusver sterkste impuls geven tot uitbarstingen van collectieve megalomanie, en dat de materiële en culturele winst altijd ruim wordt overschat. In 1928 zijn in Amsterdam de Olympische Spelen gehouden. Als verworvenheid hebben we nog altijd het Olympisch Stadion, de schepping van Jan Wils. Een mooi gebouw dat in 1987 zou worden afgebroken omdat het veel te klein was geworden voor de grote evenementen. Niet de voetbalfanaten, maar conservators van de architectuur hebben toen de afbraak weten te verhinderen. De Olympische Spelen in Athene hebben de Grieken tot grote bouwwoede aangezet. Nadat het feest voorbij was, ontdekten ze dat ze met een ongekende hoeveelheid vergeefs gegoten beton zaten. In Ik heb altijd gelijk, roman van W.F.Hermans, richten een aannemer en een boze veteraan uit Indië de politieke partij Voetbal Europa op. Het einde doet denken aan dat van de LPF. Allemaal voortgekomen uit de grenzeloze overschatting van het voetbal.

Hermans noemde onze nationale sport foebal. Dat dekt de lading.