El Salvador is nog altijd een van hen

Johan Cruijff maakte dinsdag een succesvol debuut als bondscoach van Catalonië.

Hij was wel ontstemd over de vele lege zitplaatsen in stadion Nou Camp.

Former Netherlands international Johan Cruyff holds a shirt during his official presentation of a new Catalonia's national team coach in Barcelona, Spain, Monday, Nov. 9, 2009. Cruyff, one of the finest footballers of all time, played for Barcelona in the 1970s and managed the club from 1988-1996, putting together the 'Dream Team' that won four league titles in a row and the European Cup in 1992. (AP Photo/Manu Fernandez) AP

Johan Cruijff kan het niet nalaten om het Catalaanse volk na zijn succesvolle debuut als bondscoach terecht te wijzen. De 62-jarige trainer is teleurgesteld dat het Camp Nou bij de officieuze interland tussen Catalonië en Argentinië verre van uitverkocht was. „Ja, eigenlijk kun je dat wel een schande noemen”, zegt Cruijff na afloop van de verrassende 4-2 overwinning in de perskamer van FC Barcelona. „De spelers van Barça kwamen pas op de dag van de wedstrijd om zes uur ’s ochtends terug uit Koeweit, maar ze hebben alles gegeven. Ze speelden met het hart. Dan mag je van de Catalanen op zijn minst verwachten dat ze massaal komen kijken. Je hebt geen excuus om niet te komen.”

Zo’n vijftigduizend toeschouwers – onder wie een paar duizend Argentijnen – kwamen af op de 143ste interland van Catalonië. In de aanloop naar de wedstrijd om de Trofeu Catalunya Internacional werden de standjes met fanartikelen al vroeg geopend. Vlaggen, sjaaltjes, shirts en petjes in de kleuren van Catalonië vonden gretig aftrek. Voor de poorten van het stadion deelden jongeren protestbrieven uit tegen ‘de Spaanse imperialisten’. De jonge Catalaan Pau Laporte greep de voetbalwedstrijd aan om reclame te maken voor een referendum waarin de Catalanen voor onafhankelijkheid kunnen kiezen. „We moeten uit onder het juk van Madrid”, vindt hij. „Het is fantastisch dat Cruijff onze bondscoach is. Door hem kent de hele wereld ons.”

De 56-jarige Magolel is zijn leven lang al supporter van FC Barcelona en Catalonië. „Ik was erbij toen Cruijff in 1973 hier zijn debuut maakte tegen Granada. Barça was al veertien jaar geen kampioen geworden en bungelde ergens onderaan. Dat seizoen schonk hij ons de titel. Dat vervulde ons van trots. We zien Cruijff als één van ons. Hij woont hier, zijn kinderen zijn hier geboren. En nu is Cruijff de bondscoach van ons land”, vertelde hij voor de wedstrijd.

Cruijff maakte in juni 1976, een jaar na de dood van dictator Francisco Franco, samen met Johan Neeskens één keer zijn opwachting bij Catalonië, in een wedstrijd tegen Rusland. Drieëndertig jaar later zit El Salvador (De Verlosser) als coach op de bank. Cruijff moet niets hebben van de politieke lading die een groot deel van Catalonië aan de wedstrijden van de nationale ploeg wil geven. „Nee, ik zie het elftal als een soort vlaggenschip voor de jeugd”, stelt Cruijff. „Als de grote spelers van Barcelona allemaal mee willen doen, dan kunnen de clubs op lager niveau niet afhaken. Het gaat erom dat jongeren in Catalonië gaan sporten. Bijvoorbeeld om overgewicht tegen te gaan. Dat mensen voetbal willen aangrijpen voor politieke doelen, dat hou je altijd. Maar ik heb daar niets mee.”

De Catalaanse voetbalfederatie had alles in het werk gesteld om zoveel mogelijk aandacht te genereren rondom het debuut van Cruijff. Maar nadat het Nederlands elftal had laten weten tot 2011 geen tijd te hebben, volgden er meer tegenslagen. In Argentinië werd alsnog een aansprekende tegenstander gevonden, maar bondscoach Diego Maradona moest wegens een schorsing buiten beeld blijven. En sterspeler Lionel Messi haakte lichtgeblesseerd af.

De organisatie probeerde met harde en opzwepende Catalaanse muziek het volk los te maken. Aan de boarding van het stadion hing een spandoek met de klassieke tekst ‘Catalonia is not Spain’. Fans zwaaiden massaal met vlaggen. Toen de Catalaanse voetballers het veld op kwamen, ging het licht uit. Volkshelden als Victor Valdes, Xavi Hernandez, Gerard Piqué, Sergio Busquets en Bojan Krkic werden toegejuicht. Voor de Ajacied Oleguer Presas klonk een extra hard applaus. De verdediger heeft als Catalaan ooit geweigerd om voor Spanje te spelen. De opkomst van Cruijff werd begeleid met: ‘Johan! Johan! Johan!’.

Cruijff zat voor het eerst sinds 10 maart 1999 weer als coach op de bank in Camp Nou. Destijds was hij voor één dag coach van zijn voormalige Dream Team in een duel met het Barcelona van Louis van Gaal. Tijdens de wedstrijd was Cruijff de rust zelve. De Catalanen speelden volgens het hem zo geliefde 4-3-3-systeem. Af en toe gebaarde Cruijff met zijn handen naar de spelers in het veld. Toen uitblinker Sergio García Catalonië vlak voor rust met een schitterende kopbal op 1-0 zette, bleef de coach rustig zitten. Maradona kon zijn irritatie op de tribune niet verhullen.

In de tweede helft lieten de Catalanen onder leiding van spelmaker Xavi Hernandez en de onvoorspelbare Bojan zien dat de ploeg niet zou misstaan op het komende WK voetbal in Zuid-Afrika. De aantrekkelijke wedstrijd eindigde in een doelpuntenfestijn. Bojan, Sergio Gonzalez en Moisés Hurtado scoorden voor de thuisploeg. Argentinië kon daar via Javier Pastore en Angel di Maria slechts twee doelpunten tegenover stellen.

„Als bondscoach ben ik nog ongeslagen”, grapt Cruijff na afloop. Hij vindt het belangrijk dat zijn ploeg heeft gewonnen. „Dat betekent dat we positief zullen worden benaderd. Dat hoort bij sport. In Nederland is het vaak zo negatief. Ik heb als analyticus van de NOS vijf jaar geprobeerd dat te veranderen – tevergeefs. Neem de loting van Ajax tegen Juventus. Op teletekst staat gelijk dat Ajax in 1996 in de finale van de Champions League van die ploeg verloren heeft. Waarom wordt er niet gerefereerd aan de gewonnen eindstrijd in 1973? Het gaat om de benadering. Die moet altijd positief zijn.”