Downloaden is uit, je kijkt alles online

Auteursrechtenorganisatie Buma/Stemra krijgt een vast jaarbedrag van YouTube.

Zodat jij videoclips op je Hyves kan doorplaatsen.

Je hoeft er echt geen informaticaopleiding voor afgerond te hebben. Met het kopiëren van een paar regels webcode kan iedereen zijn website, blog of profielpagina bij Hyves optuigen met een filmpje van YouTube.

Dit doorplaatsen van video’s of embedden, zoals de veelgebruikte methode heet, leek dit jaar echter aan banden gelegd te worden. Buma/Stemra, belangenbehartiger van muziekauteurs in Nederland, wilde er geld voor gaan vragen: tot 130 euro per jaar voor iedereen die ‘streaming video’ doorplaatste.

Buma/Stemra had al een contract met YouTube, dat begin 2009 afliep. „Maar de site is in de loop der jaren veel groter en uitgebreider geworden en dat vraagt om nieuwe voorwaarden”, verklaart een woordvoerder van Buma/Stemra. De organisatie eiste daarom een vergoeding voor hergebruik.

In oktober trok Buma/Stemra het voorstel in om particuliere internetters en niet-commerciële sites de ‘YouTube-belasting’ op te leggen, na schrikreacties uit de politiek. Maar commerciële websites zouden wel moeten betalen. „Denk bijvoorbeeld een concertzaal die op zijn website videoclips plaatst om meer kaartjes van een optredende artiest te verkopen”, aldus Buma/Stemra.

Mede dankzij een licentieovereenkomst die dinsdag na maandenlange onderhandelingen met YouTube werd gesloten, zoals nrc.next gisteren meldde, hoeft nu geen enkele website tot 2011 geld te betalen voor het embedden van videoclips.

Buma/Stemra is „zeer gelukkig” met de overeenkomst. „De afspraken met de bronsite [YouTube, red.] zijn zo goed dat we overige gebruikers geen vergoeding hoeven te vragen voor het gebruik van het auteursrecht”, aldus een woordvoerder.

Buma/Stemra krijgt een vast jaarbedrag van YouTube, dat de organisatie vervolgens verdeeld onder 18.000 Nederlandse tekstdichters en componisten. Bij deze verdeling wordt gelet op welke clips het meest afgespeeld zijn, op basis van YouTube-statistieken. Hoeveel geld YouTube, eigendom van Google, precies per jaar afdraagt voor de auteursrechten op de videoclips is niet bekend. Ook de lengte van de contractduur wordt niet bekendgemaakt – Buma/Stemra houdt het op een afspraak voor „enkele jaren”.

Buma/Stemra heeft de vergoeding voor zakelijke websites, in overleg met VNO-NCW en MKB-Nederland, tot 2011 geschrapt. Betaling is dus niet helemaal van de baan. ‘2010 moet gebruikt worden om te kijken of het mogelijk is te komen tot een regeling van en vergoedingen voor muziek in embedded files met als intentie dit dan in 2011 in te voeren’, schrijft Buma/Stemra in een verklaring. De organisatie is bovendien in gesprek met andere aanbieders van streaming beeld en geluid.

Google stelt zich ten doel om alle informatie zo laagdrempelig mogelijk beschikbaar te maken om meer publiek en adverteerders te lokken, maar beseft dat voor niets de zon opgaat. YouTube heeft licentieovereenkomsten met alle grote platenmaatschappijen en tv-zenders. Dat komt de kwaliteit en het aanbod van de filmpjes ten goede.

Veel Nederlandse artiesten, of ze nou Kane, DJ Tiësto of Storybox heten, hebben inmiddels hun eigen kanaal op YouTube waar video’s in hoge kwaliteit staan. De clips zijn voorzien van verwijzing naar een downloadwinkel (iTunes) of cd-zaak (Bol.com of Free Record Shop), zodat fans het liedje kunnen aanschaffen.

Maar naarmate zogenoemde streaming videosites beter en completer worden, vermindert de interesse van consumenten om video’s te downloaden. Alles is immers direct via het web te bekijken, met een beeldkwaliteit die die van de tv overtreft.

Wie muziek wil meenemen, kan gebruik maken van een gsm: dankzij mobiele breedbandverbindingen en krachtige smartphones is YouTube ook onderweg beschikbaar. Streaming mediatoepassingen – de Britse/Zweedse site Spotify.com is er ook één van – passen naadloos in het gedachtengoed van de cloud, de wolk aan webservers die een alternatief vormt voor opslag op de eigen computer of muziekspeler.

Ieders persoonlijke muziekverzameling staat volgens de cloud-visie op het web; met zo’n centrale opslagplaats is het gehannes met muziekbestanden (synchroniseren en kopiëren tussen computers, mobieltjes en mp3-spelers) in principe niet meer nodig.

Dit intensieve gebruik zou een vergoeding op streaming media rechtvaardigen – het is niet voor niets dat Google zelf hardop nadenkt over een betaalde YouTube-variant.

Apple, eigenaar van iTunes Store, bereidt zich ook voor met de overname van streaming muziekdienst LaLa.com, vermoedelijk om iTunes-klanten ook streaming toegang te geven.

Maar Lala.com is nu niet toegankelijk vanuit Nederland, net als Spotify.com – tot verdriet van veel muziekliefhebbers. Wat de betaalde streaming diensten nog in de weg staat is het ingewikkelde stelsel van rechthebbenden, die per land vaak verschillen. Licentieovereenkomsten, zoals die tussen Buma/Stemra en YouTube, kunnen deze grenzen slechten.