Crisis komt harder aan dan tsunami

Vijf jaar geleden werd de Thaise kust getroffen door een verwoestende tsunami. Het toerisme in het gebied herstelde zich, maar kampt nu met de recessie.

In this combo picture, residents and tourists are seen standing in ankle-deep water in tsunami-hit entertainment district of Patong in Phuket (top) December 26, 2004 and the same street nearly five years after December 10, 2009. As the world prepares to mark the fifth anniversary of the tsunami that killed 226,000 people in 13 Asian and African countries, scars have yet to heal even after homes have been rebuilt, tourists have returned and foreign aid has ended. To match feature TSUNAMI-ANNIVERSARY/THAILAND REUTERS/Stringer (top) and Damir Sagolj (THAILAND - Tags: CIVIL UNREST) REUTERS

Alleen Japanners en Chinezen durven nog steeds niet terug te komen naar Khao Lak, zegt Linawaty Ko, op het strandterras van vijfsterrenhotel Le Meridien. Ze zijn bang voor de geesten van de duizenden Thai en toeristen die hier omkwamen bij de tsunami. Onterecht, zegt ze. Want hoewel de Indonesische marketingmanager van het luxeresort best ervaring heeft met spokerij, zegt ze: „Eerlijk waar, hier voel ik helemaal niks.”

Andere toeristen keerden binnen twee jaar terug naar Khao Lak, Phi Phi en Phuket: de Thaise vakantieoorden waar de tsunami deze week precies vijf jaar geleden langs de kust raasde. De hotels zijn herbouwd, de natuur heeft zich hersteld. In feestplaats Patong lopen Australiërs weer met blote bast en bier in de hand over de boulevard. Op de paradijselijke stranden van Kata klinkt het gegil van meisjes die van de bananenboot afvallen. In stille vijfsterrenresorts in Khao Lak liggen rood verbrande vijftigers onder hun parasol. Alleen de blauwe bordjes met een golf, die wijzen welke kant men moet oprennen in geval van een nieuwe tsunami, herinneren aan de vloedgolf.

Bijna alle hoteleigenaren hebben de ramp doorstaan, vertelt Maitree Narukatpichai, eigenaar van het Hilton op Phuket en voormalig directeur van de Phuket Toeristen Associatie. Dankzij zachte leningen van banken, waar de overheid garant voor stond, konden velen hun hotels binnen zes tot twaalf maanden herbouwen. Doordat ze vóór de tsunami goede tijden hadden gekend, hadden ze een buffer om het vol te houden tot de toeristen weer terugkwamen. De overheid hielp ondernemers toeristen te overtuigen dat op vakantie komen de beste manier was om tsunamislachtoffers te helpen.

Op Phuket greep men de tsunami aan om excessen van het massatoerisme tegen te gaan. De lokale overheid van Patong vaardigde regels uit die het bouwen op stranden tegen moesten gaan, en de wildgroei van strandstoelen moesten beperken. De wegen zijn nu beter dan vóór de vloedgolf. Er werd op gelet dat hotels die werden herbouwd zich aan de milieueisen hielden. „De tsunami was iets slechts, maar we hebben geprobeerd dat om te zetten in iets goeds”, zegt onderburgemeester Chairat Sukban. Phuket kreeg door de tsunami juist extra naamsbekendheid.

Voor Khao Lak was het herstel moeilijker. Vóór de tsunami was de strandplaats in de provincie Phang Nga een vrij onbekende bestemming, vooral populair bij Europeanen op zoek naar de rust die op Phuket ontbreekt. Maar deze plaats werd het zwaarst getroffen; honderden Scandinaviërs kwamen er om het leven.

Kate Kemp, de Britse eigenaar van het exclusieve The Sarojin resort, was soms de wanhoop nabij toen ze na de tsunami reisagenten afreisde om Khao Lak aan te prijzen. „Mensen zeiden: wáár is Khao Lak? Wat is The Sarojin? En o ja, jullie hadden net een tsunami.” Toen The Sarojin in oktober 2005 opende, was de bezetting 10 procent. Het duurde tot 2007 tot het resort, waar een kamer met privézwembad 400 euro per nacht kost, met normale bezetting draaide.

Voor de hele regio waren 2007 en 2008 topjaren. In 2007 kwamen er ruim 5 miljoen toeristen naar Phuket, meer dan in het jaar vóór de tsunami. Er werden Russische en Indiase restaurants gebouwd, want toeristen uit die landen compenseren nu het wegblijven van de bijgelovige Oost-Aziaten. Hotels hadden moeite aan ervaren personeel te komen, want veel werknemers komen uit andere gebieden van Thailand en waren na de tsunami naar huis.

Maar eind augustus 2008 wachtte de regio een nieuwe tegenslag. Demonstranten tegen de Thaise regering bestormden het internationale vliegveld van Phuket. En in november van dat jaar, aan het begin van het hoogseizoen, hield dezelfde groep betogers een week lang het internationale vliegveld van Bangkok bezet. Beelden van rellen en van honderdduizenden gestrande toeristen gingen de wereld over. Bovendien begon de financiële crisis in volle omvang merkbaar te worden. Vakantiegangers waren niet meer zeker van hun baan en bleven dichtbij huis.

Maitree van het Hilton betwijfelt of alle hoteleigenaren het dit keer weer zullen doorstaan. Omzetten daalden in het hoogseizoen van vorig jaar met 50 procent en nu zijn er geen zachte leningen om de klap op te vangen. Vooral driesterrenhotels hebben het moeilijk, zegt hij, want die moeten concurreren met chiquere resorts die stunten met hun prijzen. Boekingen beginnen terug te komen, maar toeristen reserveren laat, dus niemand weet waar hij aan toe is. „De tsunami konden we aan, met hulp van de overheid, en die ligt nu achter ons. Maar van de politiek en de economie weten we niet wanneer ze weer stabiel zijn.”