Apocalyps next

Welke kansen kunnen uitgevers niet laten liggen in 2010? Vierde recensie van een fictief boek.

Had niemand de ramp kunnen voorzien? Nee, stellen onderzoeksjournaliste Aafke ter Holt en epidemioloog Frans Jaspers, auteurs van deze stevig onderbouwde reconstructie. Er bestond voor de ramp, die West-Nederland in de laatste dagen van december 2009 overkwam, geen enkele aanwijzing. Theoretisch bestond er een kans van één op twaalf miljoen, zo rekent Jaspers ons voor met cijfers van de WHO, en de bacterie Yersinia pestis was hier te lande voor het laatste gesignaleerd in 1893. De artsen hielden de eerste symptomen – gevlekte tong, pijnlijke zwellingen – voor bijwerkingen van de tweede Mexicaanse-griepprik. De eerste, juiste diagnose in het Dijkzigt ziekenhuis werd weggewimpeld door de geneesheer-directeur, die bleef volhouden dat de slachtoffers bezoekers waren van het International Gothic Festival in de Ahoy’-hallen.

De auteurs konden niet bevestigd krijgen dat het kabinet vlak voor het kerstreces een preventieve humane ruiming van de noordelijke Randstad overwoog. Pas op 25 december was er bij directeur van de GGD een belletje gaan rinkelen. Zijn zoon, een geschiedenisstudent, herkende de symptomen aan de hand van een traktaat van de 17de-eeuwse medicus Nicolaas Tulp.

De minister van Volksgezondheid geeft toe dat hij de mortaliteit destijds wel aan de hoge kant vond, maar van decimering wil hij nog steeds niet spreken. Daar heeft hij een punt. Van decimering is pas sprake wanneer de bevolking is gereduceerd tot tien procent of minder. En volgens de laatste tellingen van het CBS betreft het aantal slachtoffers in de Randstad 1,5 miljoen, dus zo’n 24 procent. Aansluitend bij de nieuwjaarstoespraak van de premier beloofde hij dat dit kabinet zich geen tweede keer door de builenpest zou laten verrassen. Het boek is rijk geïllustreerd; de kleurenreproducties vallen wat tegen.

    • Roelof van Gelder