Alle dansgroepen in een groot, glazen theater

Het einde van het jaar nadert. Tijd van gezelligheid en tradities! Wat wordt het dit jaar? Kerstmarktje pikken in Düsseldorf? Weihnachtsoratorium? Een conference op oudejaarsavond, Gijsbrecht met Nieuwjaar? Een Notenkraker wellicht?

Het Nationale Ballet heeft dit jaar geen dansende sneeuwvlokken in de aanbieding, maar parasolletjes en jarenzeventigkostuums in zuurstokkleuren. Maar vreest niet, er is voldoende aanbod om in kerstsfeer te komen. Wie voor traditioneel kiest, kan dicht bij huis aan zijn trekken komen. In deze dagen trotseren diverse Oost-Europese gezelschappen de barre weersomstandigheden om tot in Veldhoven en Etten-Leur het kerstballet op een postzegeltoneel te zetten.

Nee, met dat welbehagen komt het wel goed en met die tradities ook. In ons land zijn daar de laatste jaren een paar aan toegevoegd, sommige zijn gelukkig ook weer afgevallen. In elk geval hoeven we niet meer toe te kijken hoe een of andere knuppel als held wordt onthaald omdat hij maandenlang niets heeft zitten doen in het Big Brotherhuis. Maar op de radio worden we nog steeds overspoeld door eindejaarsfenomenen als Top 2000 Aller Tijden of Serious Request, waarin dj’s in hun onstuitbare behoefte wel te doen zichzelf en hun goede doel volkomen overschreeuwen.

Tja. Of je ervan houdt of niet, het werkt wel. En dus moet de Nederlandse danswereld misschien eens nadenken over een mengvorm. Ik zie het wel voor me: afvaardigingen van alle dansgezelschappen worden opgesloten in een groot, glazen theater. Op verzoek en tegen forse betaling voeren zij favoriete dansfragmenten uit. Ik wed dat klassieke gooi-en-smijt pas de deux (Don Quichot!) goed zullen scoren, maar zoiets ijls als Mémoires d’Oubliettes van de scheidende dansmastodont Jirí Kylián vast ook (alle goeds en veel vrijheid in 2010, meneer Kylián!) En anders een van de bloedstollend mooie duetten die Ton Simons in de loop der jaren heeft gecreëerd. Wat hem op een fikse subsidiekorting is komen te staan, overigens. Of de woeste flipperkast-strapatsen van Club Guy & Roni, of een pittige verwennerij van Hans van Manen. En weet je wat? We doen er een paar So You Think You Can Dance wannabe’s bij.

Een en ander wordt uiteraard live op televisie uitgezonden. Om die reden melden BN’ers zich eigener beweging, wat de publiciteitsmachine in turbostand zet. Het geld stroomt binnen. Waar het heen gaat, doet er eigenlijk niet toe. Toch? Als iedereen zich maar een GOED MENS voelt, als het maar een mooi event oplevert.

Maar ach. Zoiets werkt in de dans niet, zelfs al was het te realiseren. Er is namelijk een andere dan puur praktische voorwaarde nodig voor zo’n manifestatie. En al kijken dansers de hele dag in de spiegel, zo ijdel als de vastende, zichzelf steeds nobeler voelende plaatjes draaiende praatjesmakers zijn zij niet. Dansers kijken onderzoekend, vol zelfkritiek naar zichzelf.

Dergelijke stille zelfreflectie zou nou eens mooi zijn aan het einde van het jaar. Maar juist dan klinken holle vaten het hardst.

Francine van der Wiel