Online videoclip gaat de download vervangen

Alle Nederlandse websites mogen van Buma/Stemra tot 2011 gratis YouTube-clips blijven doorplaatsen. De opmars van streaming media lijkt niet te stoppen.

Je hoeft er echt geen informaticaopleiding voor afgerond te hebben. Met het kopiëren van een paar regels webcode kan iedereen zijn website, blog of profielpagina bij Hyves optuigen met een filmpje van YouTube.

Dit doorplaatsen van video’s of embedden, zoals de veelgebruikte methode heet, leek dit jaar echter aan banden gelegd te worden. Buma/Stemra, belangenbehartiger van muziekauteurs in Nederland, wilde er geld voor gaan vragen: tot 130 euro per jaar voor iedereen die filmpjes doorplaatste.

Buma/Stemra had al een contract met YouTube, dat begin 2009 afliep. „Maar de site is in de loop der jaren veel groter en uitgebreider geworden en dat vraagt om nieuwe voorwaarden”, verklaart een woordvoerder van Buma/Stemra. De organisatie eiste daarom een vergoeding voor hergebruik. In oktober trok Buma/Stemra het voorstel in om particuliere internetters en niet-commerciële sites de ‘YouTube-belasting’ op te leggen, na schrikreacties uit de politiek. Maar commerciële websites zouden wel moeten betalen. „Denk bijvoorbeeld een concertzaal die op zijn website videoclips plaatst om meer kaartjes van een optredende artiest te verkopen”, aldus Buma/Stemra.

Mede dankzij een licentieovereenkomst die gisteren na maandenlange onderhandelingen met YouTube werd gesloten, hoeft nu geen enkele website tot 2011 geld te betalen voor het embedden van videoclips.

Buma/Stemra is „zeer gelukkig” met deal. „De afspraken met de bronsite [YouTube, red.] zijn zo goed dat we overige gebruikers geen vergoeding hoeven te vragen voor het gebruik van het auteursrecht”, aldus een woordvoerder. Buma/Stemra krijgt een vast jaarbedrag van YouTube, dat de organisatie vervolgens verdeeld onder 18.000 Nederlandse tekstdichters en componisten. Bij deze verdeling wordt gelet op welke clips het meest afgespeeld zijn, op basis van YouTube-statistieken.

Hoeveel geld YouTube, eigendom van Google, precies per jaar afdraagt voor de auteursrechten op de videoclips is niet bekend. Ook de lengte van de contractduur wordt niet bekendgemaakt – Buma/Stemra houdt het op een afspraak voor „enkele jaren”.

Buma/Stemra heeft de vergoeding voor zakelijke websites, in overleg met VNO-NCW en MKB-Nederland, tot 2011 geschrapt. Betaling is dus niet helemaal van de baan. „2010 moet gebruikt worden om te kijken of het mogelijk is te komen tot een regeling van en vergoedingen voor muziek in embedded files met als intentie dit dan in 2011 in te voeren”, schrijft Buma/Stemra in een verklaring. De organisatie is bovendien in gesprek met andere aanbieders van streaming beeld en geluid.

Google stelt zich ten doel om alle informatie zo laagdrempelig mogelijk beschikbaar te maken om meer publiek en adverteerders te lokken, maar beseft dat voor niets de zon opgaat. YouTube heeft licentieovereenkomsten met alle grote platenmaatschappijen en tv-zenders. Dat komt de kwaliteit en het aanbod van de filmpjes ten goede.

Veel Nederlandse artiesten, of ze nou Kane, DJ Tiësto of Storybox heten, hebben inmiddels hun eigen kanaal op YouTube waar video’s in hoge kwaliteit staan. De clips zijn voorzien van verwijzing naar een downloadwinkel (iTunes) of cd-zaak (Bol.com of Free Record Shop), zodat fans het liedje kunnen aanschaffen.

Maar naarmate streamingvideosites beter en completer wordt, vermindert de interesse van consumenten om muziek nog te downloaden. Alles is immers via het web te bekijken, met een beeldkwaliteit die die van de normale tv overtreft.

Wie muziek mee wil nemen kan gebruik maken van een gsm: dankzij mobiele breedbandverbindingen en krachtige smartphones is YouTube ook onderweg beschikbaar. Streamingmediatoepassingen – de Britse/Zweedse site Spotify.com is er ook één van – passen naadloos in het gedachtegoed van de cloud, de wolk aan webservers die een alternatief vormt voor opslag op de eigen computer of muziekspeler.

Ieders persoonlijke muziekverzameling staat volgens de cloud-visie op het web; met zo’n centrale opslagplaats is het gehannes met muziekbestanden (synchroniseren en kopiëren tussen computers, mobieltjes en mp3-spelers) in principe niet meer nodig.

Dit intensieve gebruik zou een vergoeding op streaming media rechtvaardigen – het is niet voor niets dat Google zelf hardop nadenkt over een betaalde YouTube-variant. Apple, eigenaar van iTunes Store, bereidt zich ook voor met de overname van streamingmuziekdienst LaLa.com, vermoedelijk om iTunes-klanten ook streaming toegang te geven.

Maar Lala.com is nu niet toegankelijke vanuit Nederland, net als Spotify.com – tot verdriet van veel muziekliefhebbers. Wat de betaalde streamingdiensten nog in de weg staat is het ingewikkelde stelsel van rechthebbenden, die per land vaak verschillen. Licentieovereenkomsten, zoals die tussen Buma/Stemra en YouTube, kunnen deze grenzen slechten.

    • Marc Hijink