Gevangenissen CIA in Litouwen

De Amerikaanse geheime dienst CIA beschikte in Litouwen over twee kleine gevangenissen voor het vervoer en verhoor van vermeende terroristen. Dit heeft een speciale onderzoekscommissie van het Litouwse parlement gisteren bekendgemaakt.

Geruchten over geheime CIA-gevangenissen in Midden-Europa (onder meer in Polen en Roemenië) doen al langer de ronde, maar het is voor het eerst dat een land het bestaan ervan erkent. De Litouwse parlementariërs hebben niet kunnen achterhalen of er echt verdachten in Litouwen hebben vastgezeten.

Premier Andrius Kubilius was gisteren erg kritisch over de Amerikaanse praktijken en sprak zelfs van „sovjet-methoden”. Volgens Kubilius hebben de VS, een NAVO-bondgenoot, geheime en illegale afspraken gemaakt met de Litouwse geheime dienst (DBP) over de bouw van de gevangenissen.

Vilnius besloot in oktober tot het instellen van een onderzoekscommissie na berichten in Amerikaanse media over Litouwse betrokkenheid bij de bouw van de gevangenissen. Volgens de commissie staat het vast dat Litouwen Amerikaanse verzoeken heeft ontvangen om detentiecentra op te zetten. Ook is duidelijk dat de CIA minstens vijf speciale vluchten uitvoerde naar Litouwen. Het is niet te achterhalen wie er aan boord zat, omdat Litouwen geen toegang had tot de vliegtuigen.

„We hebben geen harde bewijzen”, zei parlementslid Audronius Azubalis gisteren. „Maar feit is dat er omstandigheden zijn gecreëerd om gevangenissen mogelijk te maken. En dat is een schandaal.”

Premier Kubilius noemde de VS ,,een strategische bondgenoot” en sprak over het grote belang van samenwerking bij terrorismebestrijding. Maar hij vond het ook „zeer verontrustend” dat geheim agenten gevangenissen hebben kunnen opzetten zonder medeweten van regering of parlement.

De onderzoekscommissie vindt dat de verantwoordelijken binnen de Litouwse geheime dienst vervolgd moeten worden wegens machtsmisbruik. Mecys Laurinkus, de Litouwse ambassadeur in Georgië, die tussen 1998 en 2004 baas van de DBP was, is vorige week teruggeroepen door president Grybauskaite. De latere baas van de DBP was al afgetreden.