'El Salvador' wijst Catalanen weer de weg

Johan Cruijff maakte gisteravond een succesvol debuut als bondscoach van Catalonië. De voormalig voetbalvedette (62) was ontstemd over de vele lege zitplaatsen in Nou Camp.

Catalunya's Dutch coach Johan Cruyff shouts during a friendly soccer match against Argentina at the Camp Nou stadium in Barcelona, Spain, Tuesday, Dec. 22, 2009. (AP Photo/Manu Fernandez) AP

Johan Cruijff kan het niet nalaten om het Catalaanse volk na zijn succesvolle debuut als bondscoach terecht te wijzen. De 62-jarige trainer is teleurgesteld dat het Camp Nou bij de officieuze interland tussen Catalonië en Argentinië verre van uitverkocht is. „Ja, eigenlijk kun je dat wel een schande noemen”, stelt Cruijff na afloop van de verrassende 4-2 overwinning in de perskamer van FC Barcelona. „De spelers van Barça kwamen pas op de dag van de wedstrijd om zes uur ’s ochtends terug uit Koeweit, maar ze hebben alles gegeven. Ze speelden met het hart. Dan mag je van de Catalanen op zijn minst verwachten dat ze massaal komen kijken. Je hebt geen excuus om niet te komen.”

Zo’n vijftigduizend toeschouwers – onder wie een paar duizend Argentijnen – kwamen af op de 143ste interland van Catalonië. In de aanloop naar de wedstrijd om de Trofeu Catalunya Internacional worden de standjes met fanartikelen al vroeg geopend. Vlaggen sjaaltjes, shirts en petjes in de kleuren van Catalonië vinden gretig aftrek. Voor de poorten van het stadion delen jongeren protestbrieven tegen ‘de Spaanse imperialisten uit’. De jonge Catalaan Pau Laporte grijpt de voetbalwedstrijd aan om reclame te maken voor een referendum waarin de Catalanen voor onafhankelijkheid kunnen kiezen. „We moeten uit onder het juk van Madrid”, stelt hij. „Het is fantastisch dat Cruijff onze bondscoach is. Door hem kent de hele wereld ons.”

Even verderop komt de 56-jarige Magolel aanlopen, een leven lang supporter van FC Barcelona en Catalonië. „Ik was erbij toen Cruijff in 1973 hier zijn debuut maakte tegen Granada. Barça was al veertien jaar geen kampioen geworden en bungelde ergens onderaan. Dat seizoen schonk hij ons de titel. Dat vervulde ons van trots. We zien Cruijff als één van ons. Hij woont hier, zijn kinderen zijn hier geboren. En nu is Cruijff de bondscoach van ons land.”

Cruijff maakte in juni 1976, een jaar na de dood van dictator Francisco Franco, samen met Johan Neeskens één keer zijn opwachting voor Catalonië, in een wedstrijd tegen Rusland. Drieëndertig jaar later zit El Salvador (De Verlosser) als coach op de bank. Cruijff moet niets hebben van de politieke lading die een groot deel van Catalonië aan de wedstrijden van de nationale ploeg wil geven. „Nee, ik zie het elftal als een soort vlaggenschip voor de jeugd”, stelt Cruijff. „Als de grote spelers van Barcelona allemaal mee willen doen, dan kunnen de clubs op lager niveau niet afhaken. Het gaat erom dat jongeren in Catalonië gaan sporten. Bijvoorbeeld om overgewicht tegen te gaan. Dat mensen voetbal aan willen grijpen voor politieke doelen, dat hou je altijd. Maar ik heb daar helemaal niets mee.”

De Catalaanse voetbalfederatie heeft alles in het werk gesteld om zoveel mogelijk aandacht te genereren rondom het debuut van Cruijff. Maar nadat het Nederlands elftal laat weten tot 2011 geen tijd te hebben, volgen er meer tegenslagen. Met Argentinië wordt alsnog een aansprekende tegenstander gevonden, maar bondscoach Diego Maradona moet vanwege een schorsing buiten beeld blijven. En sterspeler Lionel Messi haakt licht geblesseerd af.

De organisatie probeert met harde en opzwepende Catalaanse muziek het volk los te maken. Aan de boarding van het stadion hangt een spandoek met de klassieke tekst ‘Catalonia is not Spain’. Fans zwaaien massaal met vlaggen. Het licht gaat uit als de Catalaanse voetballers het veld op komen. Volkshelden als Victor Valdes, Xavi Hernandez, Gerard Piqué, Sergio Busquets en Bojan Krkic worden toegejuicht. Voor de Ajacied Oleguer Presas klinkt een extra hard applaus. De verdediger heeft als Catalaan ooit geweigerd om voor Spanje te spelen. De opkomst van Cruijff wordt begeleid met: ‘Johan! Johan! Johan!’.

Cruijff zit voor het eerst sinds 10 maart 1999 weer als coach op de bank in Camp Nou. Destijds was hij voor één dag coach van zijn voormalige Dream Team in een duel met het Barcelona van Louis van Gaal. Cruijff is tijdens de wedstrijd de rust zelve. De Catalanen spelen volgens het hem zo geliefde 4-3-3-systeem. Af en toe gebaart Cruijff met zijn handen naar de spelers in het veld. Als uitblinker Sergio Garcia Catalonië vlak voor rust met een schitterende kopbal op 1-0 zet, blijft de coach rustig zitten. Maradona kan zijn irritatie op de tribune niet verhullen.

In de tweede helft laten de Catalanen onder leiding van spelmaker Xavi Hernandez en de onvoorspelbare Bojan zien dat de ploeg niet zou misstaan op het komende WK voetbal in Zuid-Afrika. De aantrekkelijke wedstrijd eindigt in een doelpuntenfestijn. Bojan, Sergio Gonzalez en Moises Hurtado scoren voor de thuisploeg. Argentinië kan daar via Javier Pastore en Angel di Maria slechts twee doelpunten tegenover stellen.

„Als bondscoach ben ik nog ongeslagen”, grapt Cruijff na afloop. Hij vindt het belangrijk dat zijn ploeg heeft gewonnen. „Dat betekent dat we positief zullen worden benaderd. Dat hoort bij sport. In Nederland is het vaak zo negatief. Ik heb als analyticus van de NOS vijf jaar geprobeerd dat te veranderen – tevergeefs. Neem de loting van Ajax tegen Juventus. Op teletekst staat gelijk dat Ajax in 1996 in de finale van de Champions League van die ploeg verloren heeft. Waarom wordt er niet gerefereerd aan de gewonnen eindstrijd in 1973? Het gaat om de benadering. Die moet altijd positief zijn.”