De Deutsche Bahn reed wél

De Nederlandse overheid heeft haar burgers aan gevaren blootgesteld door niets te doen om de sneeuw-overlast te beperken, vindt Johannes Koll.

Er is nauwelijks vijf centimeter sneeuw gevallen, en het leven in Nederland staat stil. Strooiwagens of sneeuwschuivers schijnen er wel te zijn, maar worden slechts sporadisch ingezet. Zelfs hoofdverkeersaders in de binnensteden worden niet sneeuwvrij gemaakt. In een rijke gemeente zoals Wassenaar neemt geen winkelier of privépersoon het initiatief om ervoor te zorgen dat fietspaden en voetpaden zonder gevaar gebruikt kunnen worden. Busondernemingen staken de dienst. Van sneeuwkettingen lijkt men er nog nooit gehoord te hebben. De Nederlandse Spoorwegen en haar zusterbedrijven laten treinen in groten getale uitvallen, internationale treinen worden zelfs volledig geschrapt. Sommige taxichauffeurs eisen woekerprijzen. De mobiliteit komt vergaand tot stilstand. En dit allemaal omdat er 5 tot 10 centimeter sneeuw is gevallen, en een beetje ijs.

Waar zijn de medewerkers van de NS en van busondernemingen, die aan gestrande reizigers daadwerkelijk zinvolle informatie verstrekken? De websites van de NS en van menig busonderneming lijken ingesneeuwd. Het busstation van Den Haag schakelde zondag gewoon het licht uit – laat de reizigers maar zelf uitzoeken hoe ze thuiskomen.

In buurlanden die vaak met veel ernstigere weersomstandigheden geconfronteerd worden, draait alles gewoon door. In Duitsland, waar de sneeuwbuien erger waren dan in de Randstad, was geen sprake van een ‘negatief reisadvies’ van de spoorwegen. Verbindingen tussen de grote steden waren geen probleem. De Deutsche Bahn meldt dat geen enkele spoorlijn is gesloten. Alleen viel er zo nu en dan wel eens een trein uit. Maar verbindingen tussen de grote steden waren geen probleem. Vertragingen beliepen meestal ongeveer vijf minuten en liepen slechts in een enkel geval op tot anderhalf uur. Mijn trein naar Keulen had slechts twintig minuten vertraging.

Dat zou tot nadenken moeten stemmen. Bestaan in Nederland geen plannen voor een noodsituatie die de inzet van personeel en materiaal in buitengewone omstandigheden regelen? Worden er geen voorzorgmaatregelen getroffen, terwijl in dit land continu alles tot in de kleinste details gepland wordt? Moet het hele land omwille van een paar sneeuwvlokken stilstaan?

De onverschilligheid van de publieke instellingen en van privépersonen alsmede de incompetentie in de transportsector zijn beangstigend. Men moet er niet aan denken welke chaos zou ontstaan als daadwerkelijk een ernstig incident zoals een terreuraanslag of een dijkdoorbraak zou plaatsvinden. We schakelen eenvoudig het licht uit en wachten op betere tijden.

In het licht van een dergelijke attitude rijst de vraag of Nederland zich op het niveau van een hoogontwikkelde samenleving bevindt. Is het niet zo dat de overheid haar taak veronachtzaamt wanneer zij de burgers aan gevaren blootstelt die door een geconcentreerde inzet van strooiwagens en sneeuwschuivers vermeden zouden kunnen worden? En kan men het met een gerust geweten over een (post)moderne civil society hebben als winkeliers en burgers zich verplicht voelen voetpaden en fietspaden van ijs en sneeuw te bevrijden? Vragen over vragen. Voor zelfgenoegzaamheid is er deze winter helaas geen aanleiding.

Dr. Johannes Koll (Keulen, 1964) is verbonden aan het NIAS, Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Sciences, waar hij werkt aan een politieke biografie van Seyss Inquart.

    • Johannes Koll