Wilders houdt stevige controle

De PVV heeft bij de raadsverkiezingen in Den Haag en Almere geen lokale lijsttrekkers, maar twee Kamerleden: „Zodat de partij erop kan vertrouwen dat alles perfect verloopt.”

Twee Kamerleden voor de PVV zullen de lijst aanvoeren in de enige twee gemeentes waar de partij meedoet aan de raadsverkiezingen in maart. Dat werd gisteren duidelijk, toen Raymond de Roon naar voren trad als lijsttrekker in Almere. Eerder maakte partijleider Geert Wilders bekend dat het Kamerlid Sietse Fritsma lijsttrekker is in Den Haag. Door voor deze twee vertrouwelingen te kiezen, lijkt het dat Wilders probeert maximale controle te houden over zijn PVV.

„LPF-achtige toestanden” wil hij ten alle tijden voorkomen, zo vertelde Wilders al bij zijn aankondiging slechts in Almere en Den Haag mee te dingen naar gemeenteraadszetels. Hij doelde op de korte geschiedenis van de Lijst Pim Fortuyn, een partij die in 2002 razendsnel groeide, maar bijna even snel ten onder ging aan onderlinge ruzies. Bovendien, zei Wilders, gaat het de PVV in eerste instantie om regeringsdeelname. Daarvoor zijn zo veel mogelijk zetels vereist in de Eerste en Tweede Kamer, niet in de gemeenteraden van Nederland. Tot nieuwe landelijke verkiezingen, wil hij „het risico op bedrijfsongevallen”, zoals hij het noemt, minimaliseren. Daarvoor houdt hij de groep politici die hij aanstuurt, zo klein mogelijk. Dat bleek eerder al: als lijststrekker voor de Europese verkiezingen, afgelopen juni, koos Wilders voor het Kamerlid Barry Madlener.

De Roon geeft een bondige verklaring voor zijn lijsttrekkerschap in Almere: „Better safe than sorry”. Er was geen gebrek aan belangstelling voor de lijst, vertelt hij. Enkele tientallen inwoners van Almere hadden zich bij de PVV-Kamerfractie gemeld met belangstelling voor het lidmaatschap van de gemeenteraad. Vertrouwde de partij hen niet? De Roon: „Onzin. Dit is een verstandige keuze.” Het gaat er volgens hem niet om dat de lijsttrekkers „Haagse insiders” zijn, maar mensen met voldoende politieke ervaring. De Roon: „Zodat de partij erop kan vertrouwen dat alles perfect verloopt.”

Geen van de andere vijftien kandidaten op de lijst voor de gemeenteverkiezingen in Almere, hebben enige politieke ervaring. Wil de PVV daarmee een statement maken? Een pleidooi voor nieuwe politiek? De Roon: „Nee. Het is geen bewuste keuze geweest. We hebben iedereen die zich heeft aangemeld een eerlijke kans gegeven en dit waren de mensen die uit de selectierondes kwamen. Daar zitten huismoeders en studenten tussen, maar ook een advocaat en een zelfstandig ondernemer.”

Ze hebben al enige scholing achter de rug, legt De Roon uit, gegeven door Wilders en enkele andere PVV-Kamerleden. Ze hebben daarvoor op zaterdagen het Kamergebouw gebruikt. In september is de partij met de selectie- en scholingsbijeenkomsten begonnen. Binnen de PVV bestaat geen platform om over het verkiezingsprogramma of de lijstvorming te discussiëren. De organisatievorm die Wilders heeft gekozen, laat dit niet toe: hij alleen is de baas, er zijn geen openbare partijcongressen en niemand kan lid worden.

Als De Roon en Fritsma eenmaal zijn gekozen in de gemeenteraad van hun woonplaatsen, zullen ze hun Kamerlidmaatschap niet opgeven. Dubbelmandaten zijn niet ongewoon in de Nederlandse politiek. Ook nu zijn verschillende Kamerleden zowel gemeenteraadslid als Kamerlid. Ongewoon is wel dat Kamerleden hun werk combineren met het fractievoorzitterschap in twee van de steden die tot de grootste van het land behoren. Bovendien zijn Fritsma en De Roon niet de eerste de beste Kamerleden voor de PVV. Fritsma’s werkterrein vormt de core business van de partij; hij voert in de Tweede Kamer het woord over integratie en dus daar de strijd tegen de vermeende „islamisering” van Nederland. De Roon voert het woord op justitieterrein.

Wie maximale controle wil, kan de gemeenteraadsverkiezingen ook overslaan. Maar dat zou Wilders voor een andere problemen stellen: mediastilte. Ruzieachtige LPF-toestanden zijn slecht voor de partij, maar ongewis is ook een toekomst zonder de publicitaire aandacht waarvan de PVV in de afgelopen drie jaar voortdurend verzekerd was. Die hield gelijke tred met de stijging van de partij in de peilingen. Wilders schat in dat deelname in twee gemeentes genoeg zal zijn voor die vereiste media-aandacht in de komende verkiezingscampagne. Zeker als de PVV in Den Haag en Almere de kans heeft om voor een spectaculaire uitslag te zorgen. Dat zijn twee Tweede Kamerleden zwaarder zullen worden belast, is een van de risico’s die hij kennelijk wel durft te nemen.

    • Pieter van Os