Wetenschap kort

Nepbloedplaatjes stoppen inwendige bloedingen sneller

Door een onzer redacteuren

Rotterdam. Amerikaanse onderzoekers zijn erin geslaagd synthetische bloedplaatjes te maken die inwendige bloedingen bij ratten twee keer sneller laten stoppen. De onderzoekers schrijven daarover in Science Translational Medicine (16 december). De kunstmatige bloedplaatjes zijn gemaakt van aminozuren. Ze klonteren samen met natuurlijke bloedplaatjes en ondersteunen zo de natuurlijke bloedstolling. Binnen 24 uur lossen ze op. Ze hechten zich alleen aan geactiveerde natuurlijke bloedplaatjes en veroorzaken daardoor alleen stolling op de plaats van de verwonding; dit in tegenstelling tot gangbare middelen die bloedstolling stimuleren. Die kunnen ongewenste stolsels elders in het lichaam veroorzaken. De onderzoekers denken dat hun kunstmatige bloedplaatjes veiliger zijn dan gangbare middelen en dat ze ook toepasbaar zijn bij bloedingen op kritieke plaatsen zoals in het hoofd en bij de ruggegraat. Tests op mensen volgen binnenkort.

Panda heeft genen van een vleeseter

Door een onzer redacteuren

Rotterdam. De panda eet alleen bamboe, maar genetisch lijkt zijn verteringssysteem op dat van een vleeseter. Dat blijkt uit een eerste analyse van het genoom van de panda, vorige week online gepubliceerd in Nature, en dat is een grotendeels Chinees project. De onderzoekers denken dat het vooral de darmbacteriën van de panda zijn die zijn dieet zo beperken. Het is de eerste keer dat de genvolgorde van een zoogdier uit de berenfamilie in kaart is gebracht. Technisch is de publicatie een doorbraak. Nooit eerder werd het eerste genoom van een diersoort helemaal geconstrueerd uit korte stukjes gelezen DNA. De techniek die korte stukjes DNA tegelijk leest, is relatief goedkoop en snel. Naar verwachting versnelt dit de analyse van de genomen van andere dieren.

Dag-nachtritme stuurt bloeddruk

Door een onzer redacteuren

Rotterdam. Een belangrijk gen dat bij muizen de bloeddruk stuurt, Hsd3b6, staat onder invloed van het dag-nachtritme. Mensen hebben een zeer vergelijkbaar gen, dus is het waarschijnlijk dat deze link er ook bij mensen is. Dat schrijven Japanse onderzoekers in een publicatie in Nature Medicine die afgelopen zondag online is verschenen. De vinding helpt te verklaren wat wetenschappers al langer wisten: dat mensen die een verstoord dag-nachtritme hebben, ook vaak last hebben van hart- en vaatziekten; die hangen samen met hoge bloeddruk. Het gevonden schakelgen wordt vooral overdag afgelezen. Het stuurt de productie van aldosteron, een hormoon dat op zijn beurt via de nierfunctie een invloed heeft op de bloeddruk.